Uitgeverij W.v.d Oever
Lange Brugstraat 9 4871 Cl Etten-Leur 076-5015160 wvdoever@gmail.comOp onze school willen we werken met een portfolio dat uitwerkingen bevat van klas 1 tot en met 5. We hopen daarmee de leerling zoveel materiaal te laten verzamelen, dat zhij aan het eind in staat is om over de ontwikkeling van die vijf cruciale jaren te reflecteren. Aan het begin van elk schooljaar in de onderbouw vragen we de leerling een collage onder de titel ‘Wie ben ik?’ te maken. Het is een ontspannen opdracht die de leerlingen met veel plezier maken.
Ze krijgen er een les voor, bij ons een lesblok van 70 minuten. De collages leveren de leerlingen aan het eind van de les in en de docent bewaart ze tot de volgende les. De tweede les bespreken we de collages op de volgende manier.
Iedere leerling legt zijn collage voor zich op zijn tafeltje. Naast de collage legt zhij een leeg vel. Vervolgens laten we de leerlingen een tocht door de klas maken tot ze weer bij hun eigen collage uit komen. Bij ieder collage gaan ze rustig zitten en bekijken de collage aandachtig. Ze schrijven hun naam op het vel naast de collage en noteren er een vraag op. Liefst een levensbeschouwelijke, maar daar hebben diverse leerlingen in de onderbouw nog best moeite mee. Op deze manier krijgt iedere leerling een vette 25 vragen van zijn medeleerlingen toegespeeld. Vervolgens is het de bedoeling dat zhij er vijf vragen uitkiest, waarover zhij best het een en ander weet te vertellen. De vragen die ze kiezen moet wel een levensbeschouwelijke of ethische lading hebben.
Ik laat de leerlingen zo door de klas gaan dat ze automatisch weer op hun eigen plaats terugkeren. Bij gebrek aan een plaatje kan mogelijk de volgende uitleg helpen. De leerling links achter in de klas - vanuit de docent gezien - komt naar voren via de linkerkant, draait aan het eind van de rij rechts weer terug naar achteren en steekt vanuit de voorlaatste stoel in rij 1 over naar de voorlaatste plaats in rij 2. Het doorlopen van de stoelen in rij 2, eerst de linkse, dan de rechtse kant, gebeurt zoals in rij 1. Bij de voorlaatste rechtse stoel steekt de leerling over naar rij 3, opnieuw de voorlaatste stoel links en maakt ook nu de rit naar voren, gaat de bocht om en huppelt over de rechterzijde naar achteren. Op de laatste rij aangekomen verwerkt hij de collages die op de laatste rij tegen de muur aan liggen en komt zo weer terug bij zijn plaats links achteraan.
Opvallend is dat het geluidsniveau aanmerkelijk lager ligt dan wanneer ik - zoals andere jaren in een groter lokaal - de collages overal liet opplakken en de leerlingen een rondje door de klas maakten en zo ook alle collages te zien kregen. Het is gewoon stil in de klas op het moment dat iedereen zich concentreert op de collage. En als het zo stil is, durven de grote monders ineens ook veel minder.
Wat we van de leerlingen vragen is een worddocument, waarin terug te vinden zijn:
• een digitale foto van de collage [niet te zwaar formaat, anders vertraagt dat het zichtbaar worden]
• de lijst met vragen van de medeleerlingen met namen erbij;
• de antwoorden op de vijf gekozen vragen [een minimum van 5 regels per vraag]
Het totale worddocument moeten ze vervolgens opladen naar de ELO, waarna we een beoordeling kunnen geven.
In havo- en vwo-klassen vraag ik hen ook om de volgende vragen antwoord te geven:
• Mijn oordeel over het type vragen dat mij gesteld is [ bedoeld om de leerling na te laten denken over de soorten vragen die naar voren zijn gekomen en waarvan sommige vragen kantje boord zijn]
• De volgende vragen zijn belangrijk, maar die wil of kan ik niet beantwoorden. [Door zich te realiseren dat sommige vragen te vroeg of verkeerd zijn, kan de leerling op een later tijdstip tot de conclusie komen dat zhij over bepaalde vragen anders is gaan denken.]
[LIA 103]