Uitgeverij W.v.d Oever
Lange Brugstraat 9 4871 Cl Etten-Leur 076-5015160 wvdoever@gmail.comIn LIA 172 besteedde ik aandacht aan het mogelijke belang van het gebruik van een afvinklijst bij het beoordelen van de werkzaamheden van leerlingen. Daarbij verwees ik naar het boek van Atul Gawande, Het Checklist Manifest. Mijn eerste ervaring met de door mij geformuleerde afvinklijst was bij de afrondende opdracht over het kwaad. Ik deed de volgende ontdekkingen:
1.
Mijn stelling was en is dat het correct afwerken van zo’n lijst de leerlingen nogmaals drukt op de zaken die de docent belangrijk vindt. Door de vinkjes te zetten op een bewuste wijze realiseert de leerling wat zhij al dan niet gedaan heeft. Dat biedt de mogelijkheid om zaken te corrigeren alvorens over te gaan tot het inleveren van de opdracht. Leerlingen geven ook aan dat de lijst een werkbaar hulpmiddel is om alles nog eens goed na te gaan.
2.
De correcte uitvoering van de afvinklijst maakt het verschil tussen de nauwkeurig en systematisch werkende leerling en de leerling die er min of meer met zijn pet naar gooit. In de hieronder opgenomen afvinklijst kwaad heb ik een willekeurige opdracht opgenomen, die eigenlijk nergens naar verwijst. Leerlingen die er met de pet naar gooiden hadden dit item wel aangevinkt, maar niet uitgevoerd of niet op een correcte wijze. Daarmee vielen de leerlingen die de opdracht beneden mijn peil uitvoerden al snel door de mand met de bekende negatieve cijfers tot gevolg.
Om me een hoop werk te besparen had ik onderstaande afvinklijst in textexpander gezet, een mac-programma, dat de mogelijkheid biedt met een afkorting hele lappen tekst goed weg te zetten. Ik vermoed dat ook onder windows zulke programma’s bestaan. De elo geeft de mogelijkheid om op de opdracht van de leerling commentaar te leveren op dezelfde pagina als waar het bestand van de leerling en het punt van de docent te zien zijn. Door in het docentenreactiekader de lijst met afvinkpunten te plaatsen met enkele toetsaanslagen was het mogelijk die afvinkpunten die niet of gedeeltelijk slechts terug te vinden waren te markeren met een kleur. Zo kon de leerling meteen zien welke zwakke punten de docent ontdekt had en waarop zijn punt gebaseerd was. Leerlingen die voor de deadline inleveren hebben de mogelijkheid hun tekst te verbeteren op basis van de aanwijzingen van de docent en velen maken daar gebruik van. Met relatief weinig moeite kan ik als docent aangeven waar de tekorten zitten en de leerling heeft meteen een overzicht waar zijn zwakke, eventueel te verbeteren punten zitten.
4.
De afvinklijst is ook een manier om jezelf als docent te dwingen goed na te denken over wat je van de leerlingen vraagt en welke eisen je aan hen stelt. Zowel de docent als de leerling hebben in een oogopslag een overzicht van wat als belangrijke uitkomsten van een opdracht wordt geëist. Die belangrijke uitkomsten kun je moeilijk formuleren als je je doelstellingen voor dat thema niet scherp voor je hebt. Op deze manier is de afvinklijst een uitvloeisel van duidelijk geformuleerde doelstellingen waaraan docent en leerlingen gezamenlijk kunnen en moeten werken.
Ideaal toch!?
Voorbeeld afvinklijst
Hieronder volgt de tekst voor de leerlingenafvinklijst met betrekking tot het thema kwaad, in havo 5 behandeld.
Te volgen werkwijze:
A.
Als je de opdrachten onder B gemaakt hebt, neem je de onderstaande afvinklijst over in je document en plaatst die VOOR de uitwerking van de vragen. Aan de hand van de afvinklijst controleer je of je aan de eisen die we gesteld hebben voldoet en zet zo nodig een √ [vinkje] ervoor. Geen vinkje betekent dat je niet gedaan hebt, wat er in die regel staat. Door deze lijst langs te lopen voorkom je dat je belangrijke zaken of onderdelen vergeet, wat ten koste gaat van je punt, helaas.
.. Ik heb 2 levensbeschouwelijke vragen gesteld.
.. Ik heb uitgelegd waarom ik die vragen belangrijk vind.
.. Ik heb bij de vraag over Mani en Pelagius duidelijk laten zien waarom ik waar sta.
.. Mijn antwoorden zijn zeker anderhalve pagina per vraag.
.. Ik heb van de behandelde teksten gebruik gemaakt.
.. Ik heb op pagina 2 bovenaan voor het gemak van de docent de code WJM201107 opgenomen.
.. Ik heb de visies van de auteurs zo correct mogelijk weergegeven.
.. Ik maakte gebruik van het audiovisuele materiaal
.. Ik heb opmerkingen uit de klas meegenomen in mijn tekst
.. Ik heb gebruik gemaakt van tussenkopjes of een duidelijke alinea-indeling.
.. Ik heb mijn Nederlandse taal en spelling goed gecontroleerd.
.. Ik heb geen plagiaat gepleegd.
.. Ik heb de bronnen aangegeven van teksten die van elders komen.
.. Materialen en citaten van anderen zijn een duidelijke minderheid in mijn totaal tekst
.. Ik ben me ervan bewust dat deze opdracht een weging van 20 in plaats van 10 heeft.
B.
De opdracht vind je in hoofdstuk 18 van je boek, pagina 36-37
Code: kwaad
Weging: 20