Uitgeverij W.v.d Oever
Lange Brugstraat 9 4871 Cl Etten-Leur 076-5015160 wvdoever@gmail.comDe docenten van de werkgroep BEO -Breda, Etten-Leur en Omstreken, al moeten we ons van de laatste weinig voorstellen - hebben in het begin van het schooljaar 10-11 de koppen weer bij elkaar gestoken en overlegd op welke wijze een zinvolle samenwerking mogelijk zou kunnen zijn. Na overleg over wat urgent is en wat niet hebben ze gekozen om voor de mavo-klassen 1-3 een nieuwe opzet te maken.
Ander type leerling
Mavo-leerlingen zijn anders dan havo- of vwo-leerlingen, dus is het riskant om hen hetzelfde materiaal aan te bieden als die laatste groepen.
Mavo-leerlingen zijn eerder doeners dan denkers en dat heeft gevolgen voor de didactiek van die stroom.
Mavo-leerlingen zijn niet van de lange spanningsboog en hebben vaak moeite met veel tekst, dus dienen we daar rekening mee te houden.
Levels
Met dit soort zaken in het achterhoofd zijn we vorig jaar aan de slag gegaan en zijn we tot een duidelijke keuze gekomen; ik citeer uit de inleiding van het leerlingenboek:
“We bewandelen steeds een ongeveer gelijke weg om te komen tot waar we jou graag willen hebben.
Om dat aan te geven hebben we ieder hoofdstuk in vijf levels verdeeld. Zoals in de echte games staat level 1 voor het laagst level, level 5 voor het hoogste.
Level 1 - inleiding: waar het in dit hoofdstuk om gaat en welke vragen vooral aan de orde zullen
komen;
Level 2 - een eerste reactie: ook al heb je nog zo weinig ermee te maken gehad, je kunt wel spontaan reageren of proberen een mening te geven;
Level 3 - Aan de slag: je krijgt meer informatie om de vraag beter in beeld te krijgen; wat valt er allemaal over te zeggen
Level 4 - Verwerking: werken om te laten zien dat je het gesnapt hebt.
Level 5 - Wat betekent het voor mij?: levensbeschouwing heeft te maken met wat bepaalde zaken, dingen, mensen, gebeurtenissen voor je betekenen.
De eerste vier levels zijn nodig om in het onderwerp thuis te raken, te snappen waar het om gaat en te laten zien dat je het gesnapt hebt. Ons gaat het als levensbeschouwers met name om het laatste vijfde level, waarin je laat zien dat je over het onderwerp kunt nadenken en het in verband met je eigen leven kunt brengen: wat betekent het voor mij.
Verschillende van deze level 5 opdrachten zullen in je portfolio terechtkomen, want daarover moet
straks in klas 3 verder doorgedacht kunnen worden.”
Herkenbaar stramien
We denken dat het werken met levels niet alleen iets is wat iedere gamende leerling snel snapt, maar dat het ook een stramien geeft waar de leerling houvast aan heeft. De weg van level 1 naar 5 laat ook goed zien dat wij het vijfde level het belangrijkste vinden, anders was het geen level 5 genoemd.
Hoewel we eerder de mavo-leerling doeners noemden, hebben ook zij voldoende in hun mars om op een eigen niveau na te denken over de zin- en betekenisvragen die we hen toch graag willen stellen. Zeker voor deze groep leerlingen lijkt ons kennis om de kennis geen goede doelstelling, maar kennis om tot een beter oordeel te kunnen komen is ook goed aan hen uit te leggen.
Gericht op het portfolio
Daarnaast maken we hen ook duidelijk dat een aantal opdrachten van level 5 terecht zullen komen in het levensbeschouwelijk portfolio, waarover ze aan het eind van de lessen in de derde klas een reflectie zullen moeten maken. De ervaring van de sectie levensbeschouwing van het Newmancollege die de mavo-drieleerlingen die reflectie-opdracht vorig jaar liet maken, was erg positief. Het zien veranderen van de eigen opvattingen in de loop van drie jaar maakte het nodige los in de leerlingen wat ze ook aan het papier konden toevertrouwen.
Schoolbreed op het Newmancollege
De sectie levensbeschouwing van het Newmancollege heeft in tegenstelling tot die van de KSE gemeend alle leerlingen met dit nieuwe materiaal te laten werken. Hun argumenten o.a.:
Alle leerlingen zijn ermee gebaat uitgedaagd te worden om zelf aan het werk te gaan en een product te leveren;
Bij levensbeschouwing is de kans dat je leerlingen te weinig uitdaagt door op het eerste gezicht simpeler lesmateriaal amper aanwezig, omdat de leerling die op level 5 gaat nadenken daarbij zijn eigen hersens en gevoel gebruikt en dan kan een intellectuele leerling veel van zichzelf laten zien. Anders gezegd: ieder zal op een eigen wijze antwoord proberen te geven op de levensvragen en situaties die haar worden voorgelegd.
Te wollig formuleren en te veel teksten zullen ook bij niet-mavo-leerlingen de kans op desinteresse vergroten, terwijl opdrachten waarin ze hun hele ziel kunnen leggen tot meer betrokkenheid leidt en daarmee ook tot verdieping.
De nieuwe opzet is te zien in http://www.uitgeverijwvdoever.nl/projecten/tdgo1-2011 voor het Newmancollege en in http://www.uitgeverijwvdoever.nl/projecten/tdgo1-ksemavo .
Wie de beide projecten naast elkaar legt ziet ook hier verschillen. Maar die hebben te maken met het feit dat de leerlingen van het Newmancollege het hele jaar een les van 70 minuten per week krijgen terwijl de mavobrugklassers 2 lessen van 60 minuten per week volgen.
Bovenstaande tekst, eventueel aangeviuld met nieuwe aspecten, kun je ook vinden op http://www.uitgeverijwvdoever.nl/projecten/mavo-opzet.html