Uitgeverij W.v.d Oever
Lange Brugstraat 9 4871 Cl Etten-Leur 076-5015160 wvdoever@gmail.comIn LIA 150 vroeg ik om reacties i.v.m. het toenemend aantal leerlingen binnen het autistisch spectrum. Daar zijn de nodige reacties op gekomen, waaruit ik onderdelen wil citeren, evenwel zonder namen te noemen, omdat ik geen toestemming heb gevraagd reactie èn naam te publiceren.
“Graag wil ik hoewel kort even reageren op leerlingen met autisme. Wat jij schrijft kom ik dit jaar ook tegen. Leerlingen kunnen hun opdrachten niet doen omdat daar inleving voor nodig hebben die ze niet kunnen laten zien.
Ik loop daar nu tegen aan en ben in gesprek met de ambulant begeleider om te kijken hoe de opdracht anders kan. Moeilijk vind ik het wel want godsdienst is niet 1 plus 1 is twee. Dat is taal die ze begrijpen en niet de ‘tweede taal” invoelen en inleven.”
“Ik werk zelf op een VMBO-school en dan met name in de bovenbouw.
Ook wij komen deze leerlingen tegen en het is niet altijd even gemakkelijk. De meesten hebben moeite met taalgebruik, vooral verwijzingen naar bijzondere gebeurtenissen en spreekwoorden en gezegden nemen ze vaak zo letterlijk, dat je bijna vanzelf in de lach schiet. Voorbeeld: bij een hoofdstuk over relaties komen de samenlevingsvormen aan de orde. Een van de vragen is dan in het werkboek of de leerling later zelf ook wel voor de kerk wil trouwen. Een van mijn autitische leerlingen vraagt dan of het bruidspaar met de familie dan (letterlijk) VOOR de kerk gaat staan om de ceremonie af te handelen.
Voor ons heel normaal taalgebruik, maar niet voor hen. Een uitspraak als “door de bomen het bos niet meer zien” is aan hen niet uit te leggen. En zo zijn er meer.
Mijn eigen ervaring is dat deze leerlingen wel heel erg gevoelig zijn voor beelden. Ik gebruik zelf veel visueel materiaal.
En ... als er getoets moet worden beoordeel ik bij deze leerlingen vaker de werkhouding en het toch proberen mee te doen, hoe lastig dat soms is. Ik gebruik ook nogal eens stukjes van een film die bij het onderwerp passen en maak daar dan vragen bij. Ook een tekenopdracht is meestal wel aan deze leerlingen besteed. Ze kunnen dan vaak heel goed in een tekening laten zien (als een soort beeldverhaal) waar anderen dan woorden voor gebruiken. Het zit wel in hun hoofd, maar het komt er anders uit. Met jouw oplossing van reproduktieproefwerken kun je in ieder geval wel toetsen of ze begrepen hebben waar het over gaat.
Websites als http://www.balans.nl en ook op de website van kennisnet staat veel informatie over de verwerking van schoolse zaken bij dit soort leerlingen. Van vallen en opstaan en veel dingen uitproberen ben ik zelf ook wel wijzer geworden. Meestal is het geen onwil, maar onmacht. Door daar goed rekening mee te houden is er al veel gewonnen. Het ontbreekt deze leerlingen meestal niet aan intelligentie.”
“Wij hebben op school regelmatig autistische leerlingen, de ene al meer uitgesproken dan de andere.
In een heel extreem geval waarbij een jongen altijd als een ambetante leerling werd bekeken en waarbij tijdens de humaniora nooit officieel de diagnose ‘autistisch’ werd gesteld, hebben wij in de begeleiding een eigen aanpak ontwikkeld. Ik vermoedde dat hij autistisch was maar omdat het contact met de ouders op dat ogenblik nihil was vermits die mensen al jarenlang hetzelfde over hun zoon te horen kregen, heb ik met een paar collega’s een aanpak opgestart die ervan uitging dat hij autistisch was, zonder het luidop te verkondigen. Deze aanpak lukte en toen de ouders merkten dat het beter ging met hun zoon, hebben we het contact met hen ook kunnen herstellen. Kort na de humaniora werd hij opgenomen in een psychiatrische instelling en werd autisme vastgesteld.
Wat lieten we hem dan doen? Open opdrachten kon hij inderdaad niet, in groep werken ging ook moeilijk.
- we lieten hem meestal alleen werken en beperkten dan ook de opdracht van een groepswerk tot de gesloten opdrachten,
- in plaats van een gedicht of een collage, kreeg hij een tekst met vragen,
- hij was bijzonder goed in het opzoeken van filmpjes op internet. Dat werd dan ook zijn opdracht, de uitwerking ervan werd dan door mezelf of andere leerlingen gedaan,
- het bijhouden van scores bij quiz of andere spelletjes was zijn taak,
- de klas werd discreet op de hoogte gebracht,
- vaak zag hij de zin niet in van wat hij moest doen en dan viel natuurlijk alles tegen.
De jongen zat, in het begin dat hij bij ons op school was, op zijn hurken op de speelplaats met zijn kap over zijn hoofd. Bij het eerste belsignaal stond hij op en bij het tweede belsignaal stond hij op zijn plaats in de rij. Het was ook niet mogelijk om hem een minuut langer dan de bel in de klas te houden en excursies waren helemaal niet mogelijk omdat hij bang was van alles en nog wat op straat.
Van deze excursies hebben we hem dan ook vrijgesteld, het waren echte traumatische ervaringen. De ICT-leraar heeft hem uitgenodigd om tijdens de middagpauzes te helpen aan het in orde houden van het computerpark. Bij het belsignaal van de speeltijden, liep hij naar het ICT-lokaal, pakte de sleutel van de computerklassen, deed zijn ronde en ging kijken of alle kabeltjes in orde waren. Bij het eerste belsignaal hing hij keurig de sleutel weer op en meldde aan de leraar dat alles in orde was. Hij mocht ook zijn boterhammen blijven opeten in het lokaal, onder toezicht van de leraar en zo werd hij toch een gelukkige jongen op onze school.
Momenteel hebben we een jongen waarbij het probleem onderkend is. We houden goed contact met de ouders. Ik heb in de klas ‘buddies’ aangesteld naar wie hij moet luisteren en die hem proberen bij te brengen welk gedrag wel kan en welk niet. Ook dit lukt min of meer.”
“Het bericht over leerlingen die gediagnosticeerd zijn als kinderen binnen het autistisch spectrum leverde bij mij herkenning op. Bij mij op school zijn ook een aantal leerlingen die binnen dat spectrum vallen of ze zijn inmiddels alweer van school af. Ik kan wel bevestigen wat jij in dat berichtje schrijft dat het eigenlijk onbegonnen werk is om ze aan het reguliere programma voor levensbeschouwing mee te laten doen. Toch doen wij dat wel omdat het niet goed mogelijk is om ze op een andere manier aan het werk te zetten. Het zelfstandig uitvoeren van opdrachten of werkstukken levert ook vaak problemen op al was het alleen maar het op tijd inleveren van het werk. Het maken van reproductiewerken gaat meestal nog wel en levert soms zelfs nog wel eens verrassende resultaten op. Maar het grootste probleem is wel de communicatie in de klas en het (ontbreken van het) reflecterende vermogen van deze leerlingen. Ik moet je eerlijk zeggen dat ik er eigenlijk geen raad mee weet.
Maar ik constateer dat deze leerlingen bij mij op school m.n. in de 2e fase ook tegen problemen aanlopen. Zodra ze zelfstandiger moeten gaan werken wordt het voor deze leerlingen moeilijk en ik kan zeggen dat er uiteindelijk niet veel het eindexamen halen omdat ze al eerder afhaken. Hierbij vraag ik me af of dat op andere scholen ook het geval is.Inmiddels is (na een aantal jaren) het aannamebeleid wel enigszins aangepast omdat de praktijk heeft geleerd dat deze leerlingen het op onze school vaak niet redden.
Kortom, ik geloof niet dat deze leerlingen alleen voor het vak levensbeschouwing een probleem vormen, maar dat het probleem breder ligt. Dit geldt zeker als ze de 2e fase ingaan. Nogmaals, ik vraag me af of dit laatste ook door meerderen herkend wordt.”
Van Carien Boelsma ontving ik haar scriptie over levensbeschouwing aan deze leerlingen binnen onderbouw VMBO, in een LWOO-afdeling. IK hoop die heel binnenkort te kunnen lezen, er mijn voordeel mee te doen en als de schrijfster akkoord gaat er aandacht in LIA aan te besteden.
Op onze eigen school hebben we binnenkort als sectie een gesprek met counselors en ambulante begeleiders om te zien wat er wel en niet mogelijk is. We hebben ook een balletje opgegooid bij de staf of het mogelijk is de sectie te faciliteren om alternatieve opdrachten voor deze leerlingen te ontwikkelen.
We houden je op de hoogte.