J.S.: Ik heb van uw lessen genoten! Geniet van je laatste dag!

H.A.: Dat waren interessante lessen! Dank u

S.B.: het einde van een tijdperk!

S-F,: Je verdient minimaal zo’n laatste lesdag!

M.S.: Hopelijk heeft u genoten van deze dag!

F.B.: De laatste werkdag van je leven moet toch mijlpaal zijn in het leven. Kijkend naar de foto’s moet het een mooie dag geweest zijn. Geniet van het (verdere) leven!

R.d.V.: Was een leuke laatste les!

M.S.: Van harte gefeliciteerd met het bereiken van uw pensioen. Ik hoop dat de komende tijd u een hoop moois mag brengen.

S.d.M.: Dat er nog maar veel levensvragen beantwoord mogen worden tijdens het genieten van het pensioen!

R.B.: een verlies voor het onderwijs, geen leugen.

D.K. : Geniet van uw welverdiend pensioen en toch nog bedankt voor de lessen, heb er toch wel wat van geleerd wilde ik toch nog zeggen nu het nog enigszins relevant is.

C.v.N.: Geniet van uw pensioen! U zal zeker gemist worden;)

C.B.: We zullen je missen. En daar is geen woord aan gelogen. Maareh: ik heb geen liedje gezongen? 38,5 jaar moet toch goed zijn voor minimaal vier liedjes!

M.v.d.V.: Geniet van uw pensioen! Ik kan me sommige van uw lessen nog goed herinneren na 20 jaar.

G-J. W.: End of an era.
The teacher that made me think hardest and deepest has taught his last period. The colleague that made me question and ponder has put on his cap, taken his bike and cycled home.

Now: reading, writing, gardening and probably loads of other clever stuff.

I bow my head and say goodbye.

N.N.: Ben ook nieuwsgierig…. Hopelijk hebben wij er ook les van gehad…

G-J. W.: Wim Mathijssen. Eén van de beste docenten die ik ken. En tegelijkertijd af en toe controversieel: mooie combinatie. En let op: vervelende opmerkingen over Wim verwijder ik gewoon. Be warned.

J.v.G.: Nou maar die kennen we nog wel van Maatschappijleer, met z’n pretogen:-) sympathieke vent.

P-R.: En of we die nog kennen! Waren mooie lessen en het controversiële kan ik me ook nog herinneren Kon dat achteraf alleen maar waarderen.

W.D.: Sinds wanneer is eigenlijk de J verdwenen, tussen Wim & Mathijssen?
Niettemin: veel geleerd van de beste man. Heb je toevallig een adres, opdat ik ‘m een kaartje met gelukwensen kan sturen?

F.B.: ik heb nog steeds al mijn levensbeschouwing-schriften en opdrachten van alle jaren. Alle andere vakken vond ik niet de moeite waard te bewaren, maar ik vond mijn creaties van levensbeschouwing te bijzonder om weg te doen.

R.v.M.: meneer mathijssen. Ik vond uw lessen altijd heel leuk en interessant. De meest bij gebleven les van mij is toch echt de les dat je jezelf moest tekenen en dat het blad dan door heel de klas ging. U stelde dan vragen en steeds moest je antwoord geven over de persoon die je voor je op het blad had. Nooit gedacht dat een klas mij zo kon raken (op een positieve manier)! Denk nog vaak terug aan deze en andere lessen van u.

Y. G.: Meneer Mathijsen, ook ik heb het altijd ervaren als goede lessen! Levensbeschouwing kreeg een leukere dimensie dankzij u lessen! Waaruit ook mij passie voor het onderwijs is ontstaan! Zeker de foto in de boekjes komt nog regelmatig voorbij. Tegenwoordig zelf ook voor de klas en zie hoe de leerlingen en de omgang ermee is, je kan er zeker van genieten! Ik wens u veel geluk! Groeten Y

T.M.: Het is alweer een hele tijd geleden (+- 12 jaar), maar nog steeds komen uw epische lessen en gedachtenspinsels in mijn gedachten voor. Ik heb ontzettend genoten en nog meer geleerd in de jaren dat ik levensbeschouwing van u kreeg. Hulde, hulde, hulde!

I.Z.: Beste meneer Mathijsen, u en uw lessen hebben een heel grote rol gespeeld in mijn studiekeuze voor Wijsbegeerte. Ik voel me zo ontzettend thuis bij deze studie, dat ik u daar erg dankbaar voor ben. En tijdens mijn stage heb ik ontdekt dat uw manier van lesgeven mij ook inspireert wanneer ik dat zelf probeer te doen. (Erg open en toegankelijk, speels.) En ook ik heb al mijn levensbeschouwelijke creaties bewaard. Hartelijk bedankt en een veel fijne rust gewenst!

M.v.d.V.: Creativiteit in mijn schrijven/denken kwam in uw lessen naar voren… Is me altijd bijgebleven dat u me dat vertelde!

E.L.:  Ja, Ook ik heb mijn schriften en collages nog, en de wijze lessen in mijn hoofd. Vergeet de lol met sjakie en de chocoladefabriek niet!

Y.S.-F: Jep, ook hier alle schriften weggegooid, behalve die van levensbeschouwing, en tekenen. Ik heb nog een afspraak staan in mijn agenda op 12 mei 2013. Er zijn van die dingen die je bijblijven…

Het weer werkte ook aardig mee voor een afscheid: ik ben met regenpak aan naar Breda gefietst en kwam begin Breda tot de ontdekking dat het water al in mijn sokken begon te kruipen.

In 1973 begon ik het eerste halfjaar zeker met colbert en stropdas. Om toch een soort inclusio te maken had ik deze dag voor een colbert gekozen, maar de stropdas is weggebleven.

Tegen half tien rende ik door de regen naar de E-vleugel en kwam tot de ontdekking dat E04 versierd was met vlaggetjes en ballons. Op het bord stond in het karakteristieke handschrift van collega Willem “Laatste lesdag, tijd voor een (kinder)feestje”. Eronder een tafel met een aantal versnaperingen die je bij een kinderfeestje kunt aantreffen en enkele kannen met ranja.

Toen de bel ging, kwamen de leerlingen van H5b naar boven, voorzien door Willem en Joost van een feesthoedje en een uitroltoetertje. Iedereen joelde, toeterde door elkaar en werd uiteindelijk wat rustiger, toen de beide heren de leerlingen van een bekertje ranja en een traktatie voorzagen. Ook liepen ze rond met soesjes, spekkies, haribozakjes en de door mij geleverde namaakmerci’s.

Het kon niet anders of ik moest ook een hoedje op. Toen Loulou en Mazime rondgingen met de cake bleken ze ook een slagroomspuit gevonden te hebben, die zowel op de cakes als op enkele leerlingen terechtkwamen.

Mijn les had ik verdeeld in een prezi-presentatie over je geld of je leven, want ze moeten er nog wel een fors stuk over schrijven, en het aloude zelfportret dat door de klas gaat vergezeld van een aantal vragen mijnerzijds. Ook al waren er enkele leerlingen die verzuchtten dat ze dat al voor de vijfde keer deden, het enthousiasme waarmee ze later aan de slag waren, bewees weer eens dat goede dingen heel lang blijven werken.

Tijdens de kleine pauze, waarin ik met de collega’s in de E-vleugel bleef, zijn in de personeelskamer de vlaaien soldaat gemaakt, die ik besteld had via het secretariaat. Tijdens de grote pauze ben ik naar de personeelskamer gegaan, waar diverse mensen me dankten voor de traktatie en met een goede toekomst wensten.

De drie lessen verliepen allemaal op een eenzelfde manier en in het laatste blok kwam rector Raymond van Velthoven me nog een bos bloemen overhandigen. De leerlingen waren leuk, enthousiast, gaven me een hand en bedankten me voor de lessen.

Het was een spannende, maar uiteindelijk voor mij zeer geslaagde laatste lesdag. Volgende week nog de laatste schooldag, waarop ik twee uur surveillance in H5 mag doen. Om het af te leren, denk ik.

“‘Paint it black’ van de Rolling Stones is de kortste beschrijving van rouw die ik ken.” schrijft ze aan het begin van het boek.  Zwart zijn de talrijke ervaringen in het gezin zonder vader, in de relaties met anderen en in het omgaan van anderen met haar rouw.

In de steek gelaten
Na de grote emoties komt er een hele lijst van ergernissen, zoals
“X zou het zo gewild hebben”
“Ik zou willen dat ik wat voor je kon doen”
“Als ik wat voor je kan doen, moet je het zeggen”
“Hoe gaat het met je?”
“Ik wil je zo graag helpen, maar je moet het zelf doen.”
Absolute topper is:”Je mag me altijd bellen!”
Want dat zinnetje laat ons met lege handen achter.

Rouwverdriet lijkt op liefdesverdriet, maar met kinderen is het verdriet in het kwadraat. Je groot houden voor de kinderen, ze moeten er niet te veel van merken.
Verdriet maakt onhandig, vergeetachtig, onrustig, verandert een mens. Soms zou ik willen dat we nog steeds verplicht rouwkleding zouden moeten dragen, verzucht Karin. Als je die draagt, begrijp iedereen meteen waarom je zo vreemd doet en kan ernaar handelen.

Bij de bezoeken aan haar schoonfamilie ervaart ze dat gedeelde smart geen halve smart is.  Bij zijn ouders merkt ze aan alles dat hij er niet meer is. En zijn familieleden merken zijn afwezigheid het sterkst bij hun bezoeken aan haar huis, waar de afwezigheid van Karel dominant aanwezig is.

Hartverscheurend is het hoofdstuk over Dantes zoektocht naar zijn vader. Plotseling is hij verdwenen, de straat op gegaan met drie knuffels in zijn armen. Zo klein als hij is, is hij al tientallen meters de straat in, als Karin hem eindelijk kan oppakken. De afwezigheid van Karel is veel te groot voor het kleine mannetje en terug in huis ziet Karin de foto van Karel in het speelgoedhuis, waar Noa vaak mee speelt.

Vier geloven in een huis, die over het leven na de dood praten. Oudste gelooft in God en leven na de dood, Noa is drie, krijgt soms te horen dat papa slaapt – wat betekent dat hij eens zal terugkomen uit die slaap -, de middelste “als papa terugkomt, gaan wij dan dood?”
Opa zegt dat papa slaapt; Karin is de eeuwige twijfelaar.
“We zullen samen een betekenis aan leven en dood moeten geven, een verhaal moeten bedenken dat voor ons allemaal hout snijdt en rust geeft en dat ons tegelijk ruimte laat onze eigen visie over het vervolg erop na te houden.”

Ruim een jaar na de dood van Karel heeft de omgeving het idee dat de cirkel nu wel rond is, alles een keer doorgemaakt is en het leven weer een gewone gang kan gaan. Mensen die in het begin zeiden dat rouwen tijd kost, schijnen dat nu een beetje vergeten te zijn. “Want na een jaar verwacht niemand meer dat je zomaar in tranen uitbarst. Na een jaar wil je zelf ook niet meer zomaar in tranen uitbarsten.” En toch gebeurt het dat er een dag is waarop je onverwacht en plotseling toch moet rouwen. Als je zijn geur ineens ergens ruikt, als je iemand ziet die gedurende een fractie ook een fractie op hem kijkt.

“Na de dood van je partner raak je gemiddeld vijftig procent van je vrienden kwijt,” zegt iemand in de rouwgroep. En ook die ervaring valt Karin ten deel. Ze moet de kinderen uitleggen waarom die bepaalde mensen niet meer komen. Ze waren vrienden van Karel en zijn niet meer teruggekomen voor haar en de kinderen.

Op pagina 19 schrijft Karin een intens protest tegen de houding van ‘Je mag me altijd bellen”, waar je in de praktijk niet veel aan hebt.

Wie mij wil helpen

“Eigenlijk is het zo eenvoudig.
Wie mij wil helpen komt op een druilerige dag lekker een kop koffie drinken en gaat aan het begin van een lang weekend niet direct uit zijn werk naar huis, maar haalt eerst bij mij een glaasje wijn. Daarna duiken we samen de keuken in en maken we een echte maaltijd die we met de kinderen opeten aan de gedekte tafel in de woonkamer.
Wie mij wil helpen blijft na het eten om de kinderen een verhaal voor te lezen terwijl ik de keuken opruim en de afwas in de machine zet, of zet de borden in de vaatwasser terwijl ik de kinderen naar bed toe breng. En dan drinken we daarna nog samen een kop koffie en voeren we een grotemensengesprek.
Wie mij wil helpen vertelt ook over de sores en het geluk in zijn eigen leven, omdat het ‘gewone’ leven mijn beloofde land is, het doel waar ik op af moet.
Wie mij wil helpen stuurt mijn kinderen een brief met een mooi verhaal over hun vader en moeder, of gewoon een kaartje om te laten weten dat ze hen niet vergeten zijn – ook niet nu tante Eef en ome Sjaak nooit meer langskomen omdat hun vriend, de vader van mijn kinderen, dood is.
Wie mij wil helpen gaat af en toe met ons naar het zwembad, zodat we samen kunnen zwemmen, die gaat met ons kamperen zodat we samen kunnen zingen, die gaat met ons naar de Efteling, zodat we samen kunnen gillen, en die gaat mee naar de jaarlijkse uitvoering op school zodat we samen kunnen huilen om dat wat die afwezige papa allemaal moet missen.
Wie mij wil helpen, neemt mijn kinderen mee om verjaardagscadeautjes voor mij te kopen, geeft mij twee keer per jaar een paar dagen ‘kindervrij’ zodat ik onbezorgd en onbelemmerd kan huilen, tieren en schreeuwen van verdriet. Die neemt de kinderen een middag zodat ik hysterisch kan huilen bij het opruimen van zijn kledingkast en het lezen van zijn liefdesbrieven.

Wie mij wil helpen schuwt er niet voor samen met ons Sinterklaas en andere familiefeesten te vieren en helpt mij de kamer te versieren voor de kinderverjaardagen.
Wie mij wil helpen wordt tijdelijk mijn geheugensteun en herinnert mij eraan dat het morgen verkleeddag is op school, dat de vuilnis aan de straat moet en dat de schoolreis nog niet betaald is.
Wie mij wil helpen denkt aan de verjaardag van wijlen mijn man omdat hij nog steeds mijn ex niet is en stuurt een kaartje voor onze trouwdag, die nu bitterzoet is.
Wie mij wil helpen geeft me een tegoedbon voor een massage of allerhande klussen in huis. Die bezorgt me een oppas voor een avondje uit, neemt de kinderen te logeren en gaat eens samen met hen het bos in.
Wie me helpen wil slaat woordeloos een arm om me heen als ik moet huilen om Memories, die juicht met me mee als Oranje scoort tegen die Mannschaft, die zwijgt met mij als er wordt geschoten in Birma.
Wie mij wil helpen hoeft niet zoveel bijzonders te doen. Wie mij wil helpen, moet er vooral zijn…

http://www.jemagmijaltijdbellen.com  is de website van Karin, waarop meer te vinden is over rouwen en rouwverwerking en waar ze haar verhaal verder vertelt. Daar is ook informatie te vinden over het tweede boek van Karin:
Wat kan ik voor je doen? is het bijna vanzelfsprekende vervolg op Je mag mij altijd bellen.

Hoewel de meeste mensen graag een vriend of vriendin in rouw willen helpen, vragen velen zich af hoe ze kunnen helpen en wat ze kunnen doen.

Wat kan ik voor je doen? is geschreven vanuit het perspectief van de rouwenden, alsof zij reageren op de stille vraag. Het antwoord is een verzameling praktische tips en korte anekdotes die kunnen dienen als vingerwijzing of ideeen-generator voor de omgeving van mensen die een geliefde verloren.

Docenten die iets in de les doen met omgaan met dood en rouw en gelukkig zelf weinig ervaring ermee hebben, kunnen in deze boeken de rauwe werkelijkheid van de rouwende mens proeven.

Voor leerlingen lijken deadlines meer op bewuste pogingen van docenten om hen het leven zo zuur mogelijk te maken. Helaas voor hen heb ik daar een andere mening over.  Deadlines op de middelbare school zijn uitstekende leermomenten om rampen in het latere leven te voorkomen. Er zijn nu eenmaal altijd grenzen, die anderen mij stellen en waar ik niet ongestraft overheen kan gaan. Een leerling was boos op me, omdat hij een opdracht 16 minuten te laat had ingeleverd en daarvoor twee punten aftrek kreeg. Het was maaaar 16 minuten, etc. “Zo raak ik mijn compensatiepunt voor levensbeschouwing kwijt, meneer!” met een gezicht alsof ik verantwoordelijk zou zijn voor zijn punten. Hoe flauw het ook mag zijn, ik ben niet op mijn beslissing teruggekomen. Ik heb geen zin om de problemen die mensen zelf creëren voor hen op te lossen. Wie op een middelbare school is geraakt, kan rekenen, gemiddeldes berekenen en in zijn agenda schrijven wanneer een opdracht moet zijn ingeleverd. Wie blindelings vertrouwt op de virtuele wereld van internet en vervolgens geen toegang tot Itslearning kan krijgen, leert dan misschien enige ruimte in te bouwen om risico’s voor te zijn. Deze leerlingen kunnen dan grotere problemen later voorkomen door serieus op dit soort grenzen te letten. Als ik mijn belastingaangifte te laat inlever, krijg ik een boete. Wordt er achter mijn tuin een reeks huizen gebouwd, waar ik niet van gecharmeerd ben en waarvoor ik schadeloos gesteld wil worden, dan moet ik de wettelijke termijn om bezwaar te maken in acht nemen, anders kan het me duizenden euro’s kosten.  Als je straks in een bedrijf wilt werken en je sollicitatieformulier komt na de datum, die in de advertentie staat, dan heb je het nakijken. En als je in dat bedrijf werkt en je moet tijdig een offerte uitbrengen, kun je naar de opdracht fluiten als je na de gestelde tijd alsnog met een leuke aanbieding komt.
Mijn 16-minuten-te-laatleerling lijkt op die leerling die naar zijn pta-cijfers kijkt en dan ontdekt, dat zhij een 5,4 gemiddeld staat. “Meneer, als u die opdracht wat hoger waardeert, wordt het gemiddelde een 5,45, dat wordt 5,5 en dan krijg ik een 6.”  Hoewel ik het 5,45-verhaal volstrekt maf vind - maar ja, het is verordonneerd door de wetgever - gaat het tegen mijn principes in om alweer iemand anders problemen, die hij zelf had kunnen voorkomen op te lossen.
Wie zo graag de grenzen opzoekt, moet ook de risico’s ervan aanvaarden en niet die op een ander afschuiven!

Het zou me verbazen als bij de tientallen inzendingen die de Narthexredactie zal hebben ontvangen over de twee vragen, die de basis zijn van dit decembernummer er een tussen zit, die op beide vragen volmondig ja zou zeggen. Een praktijkmens die een dergelijk artikel zou schrijven hoort niet voor de klas te staan, want is een blamage voor het vak en het docentschap. Maar waarschijnlijk zal een beamende docent het al lang voor gezien gehouden hebben, omdat je met beide aannames het geen jaar in het onderwijs vol zou houden.
De teneur van dit decembernummer zal dus positief en opwekkend van aard zijn, wat natuurlijk ook de bedoeling van de redactie is geweest met deze twee prikkelende vragen. Wat hieronder staat is mijn persoonlijke verhaal en ik verbind er geen algemene geldigheid aan!

Leerlingen en motivatie
Als zou blijken dat leerlingen weinig motivatie voor het vak levensbeschouwing hebben zou me dat niet verbazen. Ik vraag er nooit naar, maar ze mogen het me wel vertellen of schrijven. Als leerlingen vragen waar levensbeschouwing goed voor is, zeg ik vaak ‘nergens voor, maar doe maar gewoon wat er staat.”  In een schoolsysteem, waarin zowel ouders, docenten, directies en stuurlui aan de wal er geen been in zien om te spreken over vakken voor en achter de streep, kan ik toch niet verwachten dat die opgroeiende pubers die visies zouden tegenspreken. Er zijn harde vakken die ergens goed voor zijn, denken ze. En er zijn vakken die soft zijn en waarvan het moeilijk is direct de waarde ervan aan te geven. “Alles van waarde is weerloos.” schreef Lucebert al en daar hebben levensbeschouwing en beeldende vorming meer last van dan economie, wiskunde en Engels.
Moet ik me daar druk over maken? Het lijkt me zinloos, want vechten tegen de bierkaai, zolang de samenleving niet aan den lijve ervaren heeft dat dat weerloze de meerwaarde van een mensenleven uitmaakt en daar con amore ruimte voor zal geven. Accepteer wat je niet kunt veranderen en richt je op wat wel mogelijk is.

Mijn motivatie
De grootste fout die ik als onderwijsmens gemaakt heb was dat ik in het begin van mijn wankele schreden op het docentenpad dacht dat de leerlingen op mijn ideeën zaten te wachten. Ik was laaiend enthousiast over allerlei nieuwe ideeën die ik in Nijmegen had opgedaan, wilde de leerlingen met name in de bovenbouw kennis laten maken met allerlei denkers die een zuiverende invloed op het christendom hadden gehad, zoals Marx, Freud, Nietzsche en Jung en ik was zeer teleurgesteld toen zelfs de leerlingen van 6 gym mijn enthousiasme met zombiegezichten beantwoordden.
Daarna heb ik mijn verwachtingspatroon bijgesteld tot ‘alles wat hen aan het denken zet is mooi meegenomen.’ Dat heeft meer vruchten afgeworpen dan ik zelf verwacht had. Het is niet voor niets dat we ons zelfgeschreven curriculum de titel ‘Te Denken Geven’ hebben meegegeven.
Je - ik tenminste - geeft dit vak, omdat je overtuigd bent van de waarheid van de uitspraak van Lucebert en je alles in het werk wilt stellen om de leerling diezelfde waarheid te doen ervaren. Dat betekent in de eerste plaats dat je fikse eisen aan de leerlingen stelt - meneer, we moeten bij u altijd zo diep denken! - , dat je soms de hofnar van de school bent - die visie van u vind ik echt om me te bescheuren - , dat je een dwarsligger bent - meneer, dit zijn echt walgelijke ideeën - en dat je beseft dat de leerling op de meest verrassende momenten die Lucebertervaring kunnen krijgen.
Zolang ik blijf geloven dat die ervaring mogelijk is, kan geen enkel onderzoek over de ongemotiveerdheid van de leerling mij schelen, want ik weet waar ik mee bezig ben. Ik ben geen CEO van een bedrijf, die - heel kwalijk - zich blindstaart op de kwartaalcijfers, maar ik houd graag de grote lijn in de gaten. En die grote lijn zegt me steeds weer dat leerlingen wel degelijk met levensbeschouwelijke zaken bezig zijn en vaak nog zeer intens ook.

Perspectief zien
Mijn motivatie haal ik, zoals gezegd, met name uit de overtuiging dat de leerlingen gaandeweg ontdekken en ervaren dat levensbeschouwelijke vragen en zoeken naar antwoorden geen vrijblijvende tijdspassering van enkele malloten, maar een noodzakelijk onderdeel is van op een verantwoorde manier volwassen worden.
Van de andere kant kan het bieden van een perspectief de leerlingen ook helpen zicht te krijgen op het vak en daarmee de motivatie vergroten. Vanaf de eerste klas laten we de leerlingen weten dat ze een aantal opdrachten gaan maken die in hun portfolio terecht moeten komen, zodat ze over vijf jaar voldoende materiaal hebben om een reflectie over hun levensbeschouwelijke ontwikkeling te maken. Die opdrachten zijn bedoeld om de diepte in te gaan, verder te kijken dan de oppervlakte, om aan te zetten tot verwondering of verbazing.
De eerste jaren kijken leerlingen je vaak aan met een gezicht van ‘wat doe ik eigenlijk?’. Niet verwonderlijk, omdat in mijn ogen heel veel leerlingen de eerste twee jaar, soms zelfs de eerste drie jaar van de middelbare school niet echt serieus levensbeschouwelijk kunnen reflecteren. Pas als de vragen rondom toekomst, relaties en werk zich gaan voordoen, zien leerlingen vaak dat het hierbij om meer dan zakelijke, dus zinvragen gaat. Gelukkig voor hen leiden veel leerlingen tot hun 15e ,16e een beschermd leven, waarin de dwingende levensvragen nog niet met de deur in huis vallen, maar dat verandert daarna snel.
Door op gezette tijden de leerlingen te vragen op deelaspecten van hun portfolio te reflecteren komen ze er snel achter dat ze een soms dramatische ontwikkeling hebben meegemaakt. “Kon ik zo iets in de brugklas schrijven?” klinkt het dan ongelovig, maar de feiten liggen er gewoon. Dit soort ervaringen doet hen dan beseffen dat het nadenken over vaak voorlopige antwoorden op allerlei moeilijke vragen nog niet zo gek is en hen de gelegenheid biedt om op een verantwoorde manier tot een eigen stellingname of handelwijze te komen.

Portfolioreflectie
Aan het eind van hun levensbeschouwelijk traject gekomen schrijven de leerlingen aan de hand van een aantal richtvragen een reflectie op hun portfolio. Ze moeten daarbij gebruikmaken van citaten uit hun eigen werk. Op dat moment hebben ze tussen de veertig en vijftig opdrachten in hun portfolio staan. Vermoedelijk kost het hen een dag om dat allemaal nog eens door te lezen en vervolgens een tekst van minimaal zes kantjes erover te schrijven.
Het resultaat is voor bijna alle leerlingen opzienbarend. Een derde van hun leven komt ineens voorbij en zij zien hun eigen levensbeschouwelijke ontwikkeling weerspiegeld in hun teksten. Terugkijkend is hun bijna unanieme conclusie dat ze nu ervaren hebben dat het vak levensbeschouwing er wel terdege toe doet, dat ze blij zijn deze soms wel zware en uitgebreide opdrachten gemaakt te hebben, want ze zijn erg zinvol gebleken.
Geen kwartaalcijfers, zei ik eerder, maar de ogen gericht op de lange termijn. Als de leerlingen aan het eind van het levensbeschouwelijke traject de conclusie trekken dat het zinvol en soms zelfs nuttig is geweest, ook met het oog op hun toekomst [want bijna niemand gooit het gecreëerde portfolio nog weg] wie praat er dan nog over het zogenaamde gebrek aan motivatie van de docent en de leerling?
Wim Mathijssen

Misschien kunnen we in de toekomst meer aandacht aan onze naamgever besteden. John Henry Newman (1801 -1890) was de eerste 44 jaar van zijn leven anglicaan, de volgende 45 jaren rooms-katholiek en hij schopte het zelfs tot kardinaal zonder ooit bisschop te zijn geweest. Een prestatie die voor weinigen is weggelegd.
In zijn leven zie ik tenminste drie elementen die, mits goed gehanteerd, het aantal leerlingen tot aanvaardbare proporties kan terugbrengen.

Allereerst is er zijn heilige overtuiging, dat de mens altijd en overal zijn eigen geweten moet volgen, een opmerkelijke gedachte voor iemand die katholiek werd, toen de macht van de pausen op een absoluut hoogtepunt was.  Niet aan de leiband van het gezag lopen, was zijn devies en dat hield hij stug vol. Dat is voor weinig mensen echt weggelegd. Autoriteiten hebben graag gewillige en gehoorzame dienaren; dienaren vinden het gemakkelijk het gezag te volgen, want dan hoef je niet na te denken. Daar krijg je alleen maar hoofdpijn en ellende van.

Een tweede element is het relativerende in Newmans visie. Alles van verschillende kanten bekijken voor je tot een eindoordeel komt, wikken en wegen en niets zomaar aannemen. “Dr. Newman is de meest gevaarlijke man van Engeland,” schreef bisschop Talbot over John Henry Newman. Newman gold bij velen als een stoorzender, een dwarsligger, een eigenheimer die stevig bestreden moest worden.

Het derde element is het roze randje van kardinaal Newman. Toen hij 11 augustus 1890 overleed, was het zijn wens ter aarde besteld te worden in het graf, waar 15 jaar eerder zijn vriend Ambrose St.John begraven was. Bij het overlijden van zijn vriend schreef Newman: “Ik kan me niet voorstellen dat echtgenoten elkaar erger zouden missen dan ik Ambrose mis.”
De vriendschap tussen Newman en Ambrose was van een intimiteit en intensiteit die een ‘gewone’ vriendschap oversteeg.  St John was niet zomaar een vriend van Newman, hij was DE vriend.  Vermoedelijk zou Newman weinig op hebben gehad van zaken als de jaarlijkse Gay Parade, maar dat er openheid naar homoseksuele relaties zou bestaan, had hij waarschijnlijk wel fijn gevonden.

Met deze drie elementen moet de Newmanreclamecommissie - sorry, de pr-groep - toch een wervende tekst kunnen schrijven.  Natuurlijk blijven we beweren dat we een school met pit zijn, maar we laten ook merken dat we gecharmeerd zijn van een bepaald type pittige leerlingen.

De newmanleerling op wie we zitten te wachten is een individu met een eigen mening, een eigen wil, niet bang om tegen de stroom in te gaan, kritisch en betrokken.
Diezelfde newmanleerling durft een dwarsligger te zijn als het nodig is, weigert dogmatisch wetenschappelijk of godsdienstig te denken, ziet van alles ook de andere kant, van de mooie de schaduwkant, van het alledaagse het juweeltje dat erin verscholen zit.
De echte newmanleerling heeft ook oog voor het anderszijn van zijn medemensen; hij accepteert de homo, de gothic en de vreemdeling, vooral als die geen Nederlands paspoort heeft.  Zhij is zich bewust van mogelijke vooroordelen, wijst benepen nationalisme af en kiest voor de hele wereld.

Als we dit beeld van de newmanleerling op de markt gooien, ben ik er zeker van dat een aantal ouders rechtsomkeer maken omdat ze hun kind niet willen toevertrouwen aan mensen die gecharmeerd zijn van een vrijheidslievende, dwarsliggende, homo-erotische Engelse kardinaal.
Dan hebben we toch ons doel bereikt!
De Keten, april 2011

Voor de regelmatige passant werd al snel duidelijk dat ook het door mij verfoeide legioen van graffitispuiters er geen been in zag de boodschap te bekladden.
Een ander opmerkelijk aspect was, dat het derde bord het extra moest ontgelden. Eenmaal waren de onderste banen weggeslagen. Een tweede keer was het bord geheel gesloopt.?Dat roept de nodige vragen op.?Wie doet zoiets en waarom dit bord??Zijn het toevallige vandalen die dit bord gemakkelijk kunnen vernielen? De andere borden staan even ver of even dicht bij de rijweg en zijn even toegankelijk.?Zijn het vrienden of familieleden die de tekst in het verkeerde keelgat is geschoten? Suggereert het bord meer dan het zegt? Denken deze mensen dat de slachtoffers van de ongevallen ervan beschuldigd worden dat ze niet om hun nabestaanden hebben gegeven.?Het is allemaal wel vreemd, dat een actie om mensen tot rustiger rijgedrag te motiveren agressieve neigingen bij mensen oplevert.
Mijn eigen visie op dit hele gebeuren. Het is weggegooid geld, want de mens wil niet geleerd zijn. Met name jongeren overschatten zichzelf enorm bij het taxeren van risico’s. De auto is een uitvinding die helaas een maat te groot is voor veel mensen.  Het is in de handen van velen een levensgevaarlijk speelgoed, waarmee vooral andere mensen beschadigd worden. Hoe vaak lees ik niet dat de bestuurder een ongeval overleeft, terwijl de passagiers het leven lieten? ?Wie in de auto zit, heeft een pantser om zich heen dat in veel gevallen bescherming biedt. Zeker als je hard rijdt en niet oplet en kwetsbare fietsers of voetgangers van de sokken rijdt.
Mijn vurige hoop is dat technische maatregelen en de psychologische borden jonge mensen tot bezinning brengen. Maar ik heb er een hard hoofd in.