Weblog van Wim Mathijssen

Over deze weblog

Mijn bespiegelingen over, buiten en binnen de schoolwereld, waarbinnen ik me nog steeds drie dagen per week beweeg.

Navigatie

Home |

Leden

Inloggen | Registreren

Kalender

Categorieën

Recentste bijdragen

• Holocaustontkenners op school
• Psychologie tegen de dood op de weg
• Dierenliefde, hè getver!
• Emotievolle première van De Geheime Tuin
• Bij de dood van een collega
• Geslaagde reunie op het Newmancollege
• Mag het ietsje anders zijn?
• Die is echt gek!
• Een beetje zwanger?
• Studeren is ook werken

Kies een RSS-feed

• RSS 2.0
• Atom

Meld je aan als abonnee

Webstekstatistieken

Deze pagina is 9880 keren bezocht
Totaal aan bijdragen: 253
Totaal aan commentaren: 5265
Recentste bijdrage: 08/27/2010 10:25 am
Recentste commentaar: 07/30/2010 01:39 pm
Totaal aantal leden: 352
Aantal ingelogde leden: 0
Aantal gasten: 6
Aantal anonieme bezoekers: 0
Recentste bezoeker op: 09/04/2010 08:57 am
Grootste aantal bezoekers was 713 on 03/02/2007 04:52 pm

Dit alles is mogelijk gemaakt dankzij

ExpressionEngine

BlogMoxie

Er is een kwestie waar ik me behoorlijk over opwind en dat is het krantenbericht over een onderzoek naar de reacties van middelbare scholieren op het holocaust onderwijs. Enkele zinnen uit het bericht: “Een op de vijf geschiedenisdocenten in de vier grote steden heeft weleens meegemaakt dat zhij de holocaust [de systematische vernietiging van miljoenen joden] niet of nauwelijks ter sprake kon brengen, omdat vooral islamitische leerlingen er moeite mee hebben.”

Diverse vragen dansen dan door mijn hoofd: waarom wil men geen les over de holocaust? Wat doet men om het lesgeven al dan niet onmogelijk te maken? Wat doen de docenten er aan?

Om met de laatste vraag te beginnen: wie bepaalt wat er op school onderwezen wordt? Ik dacht altijd dat dat de sectie van het betreffende vak was, die al dan niet door een examenprogramma geleid een vak serieus vult. Ik moet er niet aan denken dat de toevallige sym- en antipathieën van leerlingen, ouders en andere groepen in de samenleving zoden gaan bepalen wat ik in mijn vak zal moeten geven en wat ik zeker moet laten vallen.
Het is het absolute recht van leerlingen om aan te geven, dat een onderwerp moeilijk,  saai en vervelend is, dat de docent meer moeite moet doen om het aantrekkelijk te maken, maar het kan nooit zo zijn dat een groep leerlingen uitmaakt, dat ik onderwerp X niet mag geven, omdat het hen niet aanstaat.

Wat doe je met leerlingen die je dan toch het leven zuur maken, omdat ze geen holocaustonderwijs willen? Naar mijn mening hebben die leerlingen een probleem, als hun gedrag het een docent moeilijk maakt om het onderwerp ter sprake te brengen.
Wie tegen holocaustonderwijs is, ontkent meestal ook de waarheid van diezelfde holocaust. Het barst in de wereld nog steeds van maffe mensen die denken dat de aarde plat en dat de nazi’s geen volkerenmoord tegen de Europese joden hebben uitgevoerd.
Iedereen mag van mij in mijn les het bestaan van God ontkennen, zeggen dat Jezus een ezel is, dat de evolutietheorie een uitvinding van gekke wetenschappers is, maar de eerste de beste leerling die het waagt serieus de werkelijkheid van de holocaust te ontkennen, gaat bij mij de deur uit. Ik stuur hem naar de mediatheek om het 1500 pagina’s tellende standaardwerk van Raul Hillberg, “De vernietiging van de Europese joden” te lezen en samen te vatten en hij komt niet binnen voor hij de feiten erkent of wetenschappelijk weerlegd heeft.

Als ik kijk naar de gebeurtenissen in Gaza, dan vind ik dat de staat Israel akelige dingen doet die veroordeeld moeten worden. Maar de staat Israel is niet hetzelfde als het jodendom. Israel is een min of meer democratische staat en het jodendom is een levensbeschouwing. Die twee moet je uit elkaar houden.
Aangezien alle islamitische landen rondom Israel geleid worden door dictators, die niets om hun onderdanen, maar alles om macht en inkomen geven, hebben die criminele staatshoofden er baat bij om Israel als zondebok aan te merken. Zo kunnen ze hun eigen wandaden verdoezelen en de bevolking een vijand aanbieden waartegen gevochten moet worden.
Deze onderdrukkers doen niet anders dan Hitler die de Europese joden voor alle kwaad verantwoordelijk stelde, zelfs als ze het nooit gedaan konden hebben.
Het is treurig dat de betreffende islamitische leerlingen meer geloof hechten aan wat professionele verdraaiers van de waarheid vertellen dan dat ze de zorgvuldig onderzochte feiten van de weerzinwekkende holocaust serieus nemen.

Op de weg die ik wekelijks drie maal per fiets afleg naar en van Breda, de Leurse Baan, hebben zich het afgelopen jaar enkele dodelijke ongelukken voorgedaan. Met name kwamen er toen jonge mensen om. Jonge mensen die nog een heel leven voor zich hadden, maar nu abrupt in de kiem gesmoord zijn. Bomen werden volgehangen met foto’s en bloemen, op de weg kwamen allerlei grote teksten te staan. En de gemeenten Breda en Etten-Leur gingen kijken wat er aan gedaan kon worden.

Om de bergen veiliger te maken namen de gemeenten maatregelen. Een theorie was dat de jongeren ‘s avonds laat in de berm terechtgekomen waren en dat de zachte berm hen verhinderde terug op de weg te komen, waardoor de auto tegen een boom botste.

De gemeenten deden ook aan psychologische beïnvloeding.  Na ampel overleg kwamen er drie grote zwarte borden met een witte tekst tot stand, waar ook het cijfer 60 te zien was. Niet harder dan zestig. De drie borden zien er zo uit.

Voor de regelmatige passant werd al snel duidelijk dat ook het door mij verfoeide legioen van graffitispuiters er geen been in zag de boodschap te bekladden.

Een ander opmerkelijk aspect was, dat het derde bord het extra moest ontgelden. Eenmaal waren de onderste banen weggeslagen. Een tweede keer was het bord geheel gesloopt.
Dat roept de nodige vragen op.
Wie doet zoiets en waarom dit bord?
Zijn het toevallige vandalen die dit bord gemakkelijk kunnen vernielen? De andere borden staan even ver of even dicht bij de rijweg en zijn even toegankelijk.
Zijn het vrienden of familieleden die de tekst in het verkeerde keelgat is geschoten? Suggereert het bord meer dan het zegt? Denken deze mensen dat de slachtoffers van de ongevallen ervan beschuldigd worden dat ze niet om hun nabestaanden hebben gegeven.
Het is allemaal wel vreemd, dat een actie om mensen tot rustiger rijgedrag te motiveren agressieve neigingen bij mensen oplevert.

Mijn eigen visie op dit hele gebeuren. Het is weggegooid geld, want de mens wil niet geleerd zijn. Met name jongeren overschatten zichzelf enorm bij het taxeren van risico’s. De auto is een uitvinding die helaas een maat te groot is voor veel mensen.  Het is in de handen van velen een levensgevaarlijk speelgoed, waarmee vooral andere mensen beschadigd worden. Hoe vaak lees ik niet dat de bestuurder een ongeval overleeft, terwijl de passagiers het leven lieten?
Wie in de auto zit, heeft een pantser om zich heen dat in veel gevallen bescherming biedt. Zeker als je hard rijdt en niet oplet en kwetsbare fietsers of voetgangers van de sokken rijdt.

Mijn vurige hoop is dat technische maatregelen en de psychologische borden jonge mensen tot bezinning brengen. Maar ik heb er een hard hoofd in.

Er zijn weinig zaken waar ik zulke heftige discussies met leerlingen kan krijgen als het thema mens en dier. Voor mij zijn het twee verschillende zaken, ook al zijn er zeker overeenkomsten op te merken.
Maar ik gruw als ik leerlingen dieren allerlei menselijke eigenschappen zie toeschrijven die ze helemaal niet hebben.  Een hond die kwispelt, laat niet zien dat hij van je houdt, maar meldt dat de baas er weer is die hem straks eten zal geven. Een parkiet die kopjes geeft, doet niets wat met menselijke gevoelens te maken kan hebben, maar alles met zijn instinct.
Ik vind het vanzelfsprekend dat je dieren met respect behandelt, dat je ze verzorgt en eten geeft, maar ook dat je ze op tijd afmaakt of laat afmaken, als het om de een of andere reden nodig is. Toen ik zelf nog kippen had in de tuin, heb ik alle dieren eigenhandig de kop afgehakt met het scherpste bijltje dat er te vinden was. Ze waren op slag dood en ik heb er vervolgens goed van gegeten. Wat voor compliment kun je een dier nog meer maken?

Ronduit misselijk word ik van alle vormen van omgang met dieren, die wijzen op een verstoorde relatie met de werkelijkheid. Bijvoorbeeld als ik een dame met een bontjas voor haar schoothondje een lading accessoires in een sjieke dierenwinkel in de PC Hooftstraat zie kopen voor een bedrag waar meerdere derdewereldkinderen een jaar lang goed te eten zouden hebben gehad.

Of wanneer iemand schrijft over de noodzaak alles voor het dier te doen wat je ook voor een mens zou doen. Zo kun je tussen Etten-Leur en Prinsenbeek een heus dierenkerkhof aantreffen, waar van alles voor je dode dier mogelijk is, van begraven in een echt graf tot het cremeren en het op de schoorsteen zetten van de asresten. Of wanneer iemand het nodig vindt om zijn doodzieke hond een aantal bestralingen te laten ondergaan, omdat een mens ook bestraald wordt als hij aan kanker lijdt.

Het blijft een vreemde zaak om dieren die toch echt anders dan mensen zijn gevoelens toe te dichten die bijna uitsluitend bij mensen voorkomen. Mijn hond luistert zo goed naar me, schrijft een leerling, vooral als ze verdrietig en down is. Het beestje merkt dat meteen en je zit hem ook daar op reageren. Veel beter dan mensen dat doen.

Als ik zulke opmerkingen hoor, begint er iets boosaardigs in me te groeien. Ik krijg het donkerbruine vermoeden dat er iets aan de hand is met die mensen. Contact leggen met mensen is moeilijk, is vaak frusterend, mensen vallen bijna altijd tegen, je wordt voortdurend teleurgesteld. En dat gebeurt niet bij dieren, zeggen ze dan. Natuurlijk niet, omdat dieren niet kunnen doen wat mensen doen. Ze kunnen alleen hun instinct volgen en hun baasje gehoorzamen of het naar de zin maken.

Zo denkend kom ik misschien wel op een mooi promotiethema voor de tijd dat ik gepensioneerd zal zijn. Het lijkt me alleszins de moeite waard om de volgende stelling aan een wetenschappelijk onderzoek te onderwerpen: “Dierenliefde komt voort uit mensenhaat.”

Zaterdag 12 december 2009 vond de première plaats van de musical “De Geheime Tuin” in het M-lab.

Zaterdag 12 december om 14.20 in het M-lab in Amsterdam. Tien minuten voor het begin van de voorstelling zit schrijfster Eva Mathijssen met gespannen zenuwen met haar ouders te praten, loopt regisseur Koen van Dijk zeer beweeglijk door de ruimte en staat muziekmaker Paul de Munnik zijn nagels weg te bijten. Als de voorstelling om 4 uur is afgelopen, hebben ze alle drie zich onnodig zenuwachtig gemaakt, want de voorstelling blijkt zeer geslaagd gezien de reacties van het publiek.

‘De Geheime Tuin’ is een familiemusical, losjes gebaseerd op het in 1911 verschenen verhaal van Frances Hodgson Burnett. In deze nieuwe musicalversie komt Marie na de dood van haar ouders en kindermeisje in Den Haag aan bij haar oom Archibald, die na de dood van zijn geliefde vrouw zich feitelijk en emotioneel opgesloten heeft in het grote donkere huis, waar hij alleen voor zakenreizen uit komt.
Archibald heeft strikte orders aan het personeel gegeven om geen muziek, kleuren en andere aan zijn overleden vrouw herinnerende zaken te laten zien en geeft hen ook de opdracht zich op basis van even strikte orders met Marie bezig te houden.  Als Marie eenzaam in haar kamertje zit, komt de werkelijkheid van haar verleden in Indonesië weer terug en grijpt haar naar de keel.
Als Marie zich buiten het huis beweegt, komt ze de tuinman tegen en de Indonesische jongen Budi. Ze hoort over het bestaan van een geheime tuin, die ergens op het landgoed zou staan en waarvan de sleutel van de toegangsdeur verdwenen zou zijn.

Het verhaal ontwikkelt zich door de zoektocht van Marie naar de geheime tuin, een metafoor voor het gesloten menselijke hart, dat weigert emotie en liefde toe te laten, want wie dat doet, kan er ook door gewond worden, zoals oom Archibald het ervaren heeft. Maar is het niet beter liefde ervaren en verloren te hebben dan nooit ervan geproefd te hebben, zegt de dokter tegen Archibald, als hij hem onderzoekt, nadat hij vreemde geluiden in zijn eigen huis heeft gehoord.

De eigenwijsheid en doortastendheid van Marie en de toenemende bereidheid van tuinman en overig personeel om mee te werken brengen de oplossing van de geheime tuin, waar Lelie, de vrouw van Archibald van een boomtak is gevallen en bij de daarop volgende geboorte van haar baby gestorven is. Het winterse hart van Archibald komt tot nieuw leven, zijn kind vindt weer een vader en de musical eindigt met een daverend loflied op de lente.

Uiteraard ben ik familiaal bevooroordeeld, maar ik heb goed geluisterd naar de kinderen en volwassenen die bij de première aanwezig waren. In de anderhalf uur dat de musical duurde liep de betrokkenheid van de aanwezige kinderen, die een goede graadmeter voor zo’n voorstelling vormt, nauwelijks terug. Geen verveelde reacties tijdens de voorstelling, geen opvallende kuchen, zelfs niet in deze tijd van de Mexicaanse griep. Diverse kinderen meldden dat ze erg ontroerd waren door alles wat ze gezien en beluisterd hadden. Ook voor de volwassenen was er genoeg te beleven: het kind in jezelf wordt als het ware aangesproken. Ook als volwassene heb je ervaringen met de geheime tuin en zijn de ervaringen van Marie goed herkenbaar.

Een goed opgezet verhaal met speelse wendingen, een krachtig taalspel, ook en vooral in de liedteksten, taalgrappen, die helaas tijdens de première minder goed uit de verf kwamen, goed gecaste spelers, die alles gaven wat ze aan talent en ambachtelijkheid ontwikkeld hebben,  een simpel, geheimzinnig decor, met Indonesische trekken, gebruikmakend van simpele middelen zoals grote bloemenwaaiers en de puike musicale vertaling van Paul de Munnik leverden een emotievol, soms humoristisch, maar tot het einde toe meespelende musical op.

http://www.demusicalbende.nl/index.php/musicals/news/61/189
http://www.theaterparadijs.nl/site/content/view/3336/1/
http://www.musicalfan.net/index.cfm/7617
http://www.videosurf.com/video/geheimen-in-de-tuin-van-m-lab-97724882?vlt=webmynd
http://www.musicalsites.nl/pivot/entry.php?id=830
http://heartofmagic.nl/musicalreports/reports/nederland/fotoreportage-premiere-de-geheime-tuin/
http://www.puurtheater.nl/Fotoalbum/De geheime tuin/Premiere/

Veel te snel kwam het bericht dat Wim Stoffelen maandag 16 november overleden was. Iedereen had het onuitgesproken gevoel dat het niet meer goed zou komen met de gezondheid van Wim, maar niemand had voorzien dat de kanker zo snel om zich heen zou grijpen dat zijn dood zou samenvallen met het begin van de jubileumweek. 

Als een leven stopt, krijg je een dreun. Die dreun vertelt je dat het verhaal van een medemens is afgelopen. Er worden geen nieuwe verhalen meer gemaakt, je moet het doen met de verhalen die over het verleden verteld worden. Toekomst is voorbij: wat heeft het leven ons gegeven?

Wat hij voor mij betekend heeft zal sterk verschillen van wat anderen met hem meegemaakt hebben. Hij is nooit een extraverte collega geweest; zijn verhalen kwamen mondjesmaat de ruimte binnen. Het leek soms of hij woorden woog voor hij ze liet gaan. In enkele gevallen vermoedde ik, dat hij het idee had dat je voor woorden moest betalen. Als ze niet goed waren, dan had het ook geen zin om ze te uiten. Maar dat kan ook te maken hebben met het feit, dat ik nooit tot de mensen heb behoord van zijn team, zijn sectie of werkgroep, waaraan hij deelnam.

Wim was voor mij in de eerste plaats beschaafd. Als ik iemand uit de school beschaafd zou noemen, dan komt hij er al eerste voor in aanmerking.  Zijn manieren waren prettig, niet opdringerig, hij kon goed luisteren. Hij zette zichzelf nooit op de voorgrond, was bescheiden maar was er wel als hij het nodig vond. Van onderbroekenlol of grove uitlatingen was hij wars. In zijn hoedanigheid van woordvoerder van de pr-commissie had ik met hem te maken toen leerlingen in de schoolkrant zich al te vrije woordkeuzes naar leraren toe permitteerden. Wim was oprecht bezorgd voor de impact die de onwijze woorden van de leerlingen op docenten zouden kunnen hebben. Zo ga je niet met elkaar om, zou een gevleugeld woord van hem kunnen zijn geweest.

Beschaving heb ik ook gezien in zijn manier van vergaderen; we spreken zakelijk over zakelijke dingen en proberen emoties er zoveel mogelijk erbuiten te laten. Ze kunnen er best zijn, maar ze vertroebelen ook de werkelijkheid en maken soms meer kapot dan nodig is.

Wim was mijn Macmaatje van het eerste uur. We waren beiden aanvankelijk de enigen die een mac thuis hadden en dat schept een band. Hij was altijd bereid een nieuw dingetje aan te prijzen en eventueel even te lenen om te kopiëren. Samen konden we ons verzetten tegen de windowsterreur die op het Newmancollege woedde. Zijn geslaagde poging om een mac op zijn kamer te krijgen was de eerste barst in het Microsoftbastion op onze school. De Ketencomputer de tweede.  Zijn macvoorkeur was niet die van de arrogante betweter, waarvoor macfans weleens - soms terecht - worden versleten, maar hij wist klasse en schoonheid te waarderen en was bereid daarvoor de prijs te betalen.

Onderdelen van de eerder genoemde beschaving zijn voor mij ook:
- hij was iemand die altijd de puntjes op de i zette. Iets moest goed zijn of niet gebruikt worden, of nu het plannen, logo’s of teksten waren;
- zijn oog voor schoonheid, terug te vinden in de vele mooie foto’s die hij de afgelopen jaren maakte en die kritisch onder de loep genomen werden, desnoods met Photoshop als hulpmiddel daarbij. Ik wil daarbij ook denken aan de fraaie ideeën die uiteindelijk tot een grotendeels door hemzelf ontworpen huis hebben geleid.
- zijn trots op zijn kinderen, waar hij niet mee te koop liep, maar die op de juiste momenten door zijn woorden heen sijpelden en hem lieten zien als iemand die het goed getroffen had met zijn gezin.

- zijn geestelijke kracht. Je kon met hem over levensbeschouwelijke vragen praten in het besef dat hij werkelijk geïnteresseerd was. Hij ondernam de spirituele wandeling naar Santiago de Compostella, die hem geestelijk een rijker en rijper mens maakte. Die kracht nam ik ook waar in het gesprek dat ik aan het eind van de vakantie met hem had. Hij was open over zijn ziekte en zag ook onder ogen dat het de verkeerde kant uit kon gaan.
- hij zag ook wat mensen vaak werkelijk deden. Toen zijn negentigjarige moeder met een gebroken enkel en een wond aan haar been op de afdeling chirurgie van het Amphia werd binnengebracht, maakte hij me opmerkzaam op de zorgzame en vakkundige manier waarop een verpleger met zijn moeder omging, een verpleger die op dat moment ook stage levensbeschouwing bij me liep. Dat hij een dergelijke zorg zeer waardeerde, wilde hij ook graag uitspreken en doorgeven.

Wim Stoffelen is niet meer. We moeten het doen met onze herinneringen aan een man, die ons veel gegeven heeft.  Voor mij is het een eer en een genoegen om deze man als collega gekend te hebben.

Zaterdag 14 november vond er weer een reünie plaats op het Newmancollege ter gelegenheid van het vijftigjarige jubileum van de school.
Zoals meestal met die soort bijeenkomsten moest ik mezelf extra motiveren om er aanwezig te zijn, maar nadat ik om kwart voor vier de docentenkamer verlaten had om naar de wc te gaan, had ik al diverse oud-leerlingen gesproken alvorens het toilet te bereiken.
Twee dagen later terugkijkend vallen me de volgende zaken met name op:

De gemiddelde oud-leerling is toch wat zwaarder geworden. Er is een groot verschil met de atletische en springerige types van jaren terug.  Het verschil is al na enkele jaren te merken.  Dat mannen en vrouwen van middelbare leeftijd bandjes van tevredenheid ontwikkeld hebben is normaal; dat ze al te zien zijn bij de dertigers zegt iets over onze samenleving.

Je hebt op school de mooie en de niet zo mooie leerlingen, en dat vooral in de ogen van de mensen zelf. Wat mij opviel na bestudering van heel veel gezichten en wat eronder zit was, dat de leerlingen die iedereen toentertijd de mooisten van de klas vond, er eerder op achter- dan vooruit zijn gegaan. De leerlingen die op de tweede schoonheidsrij meenden te zitten, hebben zich daarentegen meestal heel leuk ontwikkeld en hebben ineens een fraai kopje op de schouders staan. Zo zie je maar, schoonheid heel vroeg kan ook een vloekje zijn.

De oud-leerlingen die naar de reünie komen, hebben een soort natuurlijke selectie doorgemaakt.  Een beetje bot gezegd: de mensen die erg ontevreden met hun leven zijn of teleurgesteld of in hun ogen mislukt zie je niet verschijnen. Zij hebben geen zin blijkbaar om hun verhaal te vertellen en anderen te moeten laten vaststellen dat het allemaal wel beter kon. Terwijl iedereen kan weten dat niemand op de reünie zijn vuile was naar buiten brengt. De echte verhalen hoor je echt niet zo snel.

Als docent geef je les aan leerlingen tussen de 12 en 18, een leeftijd die voor velen een tijd van groei, botsing, conflict, angst en onzekerheid is.  Zou je alleen die groep tegenkomen, dan krijg je wel een heel vreemd beeld van de werkelijkheid. Wat je nu tegenkomt, zijn in het algemeen volwassen mensen die een realistische en serieuze blik op de werkelijkheid hebben gekregen, iets waaraan je in de leeftijd van 12 tot 18 weleens wilde twijfelen.

Wat mij sterk opviel was dat heel veel leerlingen geswitcht zijn van studierichting. Op de een of andere manier blijkt het niet mogelijk een goed beeld te geven van wat een studie werkelijk inhoudt. Begin je dan aan zo’n studie dan vallen allerlei dingen op die eerder niet duidelijk waren.  Sommigen hebben hun tanden in een studie gezet en die afgemaakt, maar hebben er vervolgens niets meer mee gedaan.  Mijn advies aan leerlingen: volg je passie, blijft voor mij recht overeind staan. Als je iets met passie doet, vind je bijna altijd wel een manier om met die passie een boterham te verdienen.  Werkgevers hebben volgens mij ook liever mensen met passie dan lieden die een studie hebben gedaan om het salaris dat er mogelijk op zal volgen. Maar ouders, decanen en leerlingen leggen vaak andere accenten bij de vervolgstudiekeuze, niet altijd met succes als gevolg.

Een persoonlijke ervaring is wel dat veel leerlingen je nog wel kennen, zich bepaalde ervaringen met jouw lessen, vak of bezigheden voor de geest kunnen halen en dat na enkele of vele jaren afstand tot het Newmancollege regelmatig de uitspraak gedaan wordt: “Het was nog niet zo’n gek vak dat u hebt gegeven. Eigenlijk heb ik later wel het een en ander aan levensbeschouwing gehad.”
En dat geeft de burger weer moed als hij zich opnieuw na de reunie onder de jonkies van vandaag mengt, die zich afvragen waar al die moeilijke vragen van Mathijssen vandaan komen en goed voor zijn.

Kunnen leerlingen ontsnappen aan de groepsdruk?

Nogal wat jongeren denken dat ze altijd hun eigen beslissingen nemen. Ze zijn hoogst verbaasd als ze te horen krijgen dat het dan wel opvallend is dat ze precies hetzelfde denken en doen als de groep waartoe ze horen.  Wie als volwassene driekwart van zijn beslissingen neemt zonder af te gaan op wat anderen zeggen, is in mijn ogen al heel ver. Datzelfde van een jongere onder de 20 verwachten is veel te veel gevraagd.
Onderzoek levert het volgende beeld op:”Jongeren zoeken vrienden die op henzelf lijken. Een jongere die zichzelf extravert en vriendelijk vindt, gaat op zoek naar vrienden met die eigenschappen. Dat is de conclusie van Maarten Selfhout, onderzoeker bij de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO).

Selfhout analyseerde de gegevens van twee langlopende onderzoeken onder jongeren. Hij kwam tot de conclusie dat vriendschap bij jongeren vooral draait om „ikke, ikke en nog eens ikke”. Ze zoeken leeftijdgenoten die wat karakter betreft hun spiegelbeeld zijn. „Bij jongere adolescenten speelde ook de muziekvoorkeur een grote rol. Jongeren met een voorkeur voor muziek die niet mainstream is zoals hiphop of metal, raken vaak bevriend met jongeren met dezelfde muzieksmaak”, aldus de onderzoeker.
Selfhout onderzocht ook wat voor invloed de vriendschappen op jongeren hebben. Hij ontdekte dat crimineel gedrag van jongens vaak toeneemt, als ze criminele vrienden hebben. Voor meisjes geldt dat niet. „Zij kunnen wel op een andere manier nadeel ondervinden van vriendschappen: zij lopen een hoger risico om depressief te worden als zij een lage kwaliteit van vriendschap ervaren. “[bron: Trouw]

Scherp gezegd: jongeren zijn als de dood om zich te binden aan mensen die anders zijn dan zijzelf.  Anders-zijn wordt als vreemd, bedreigend, als iets wat hen onzeker maakt ervaren.  Het onderzoek van Schelfhout doet me ook begrijpen, waarom we in de schoolhal steeds plukjes op elkaar lijkende mensen tegen kunnen komen. Een gothic die in een groepje kakkers verzeild raakt, ziet er hoogst ongelukkig uit.

Het wachten is op de werkelijk onafhankelijke vriendengroep. Die bestaat uit enkele kakkers die interesse hebben voor de ideeën en het gedrag van de gotic in de groep. De gothic kan uren bomen met de fanatieke NAC-supporter, die op zijn beurt weer een intense band heeft met het lesbische meisje in de groep. Het lesbisch meisje heeft een aparte band met de Marokkaanse die thuis altijd beweert dat homoseksualiteit vies is. Soms gaan ze niet met elkaar uit, maar ze zien elkaar wel om ervaringen uit te wisselen, elkaar te helpen bij de zaken die ieder moeilijk vindt ongeacht zijn voorkomen en kleding. Als ze wel uitgaan, doen ze ieder verbaasd staan die hen ziet, want de groep spreekt niet dezelfde taal: het gaat van Bredaas dialect naar aardappelkeelnederlands tot allochtone straattaal. En allemaal verstaan ze elkaar, omdat ze dat willen.  Kleurrijk is de groep ook, zowel in huidskleur als in kleding. Het sobere zwart van de gothic is een fraai contrast met de bling-bling kleding van de Marokkaan. De NAC-kleuren steken mooi af tegen de Armani-outfit van de kakker.

Het zal wachten tot sint-juttemis worden. Een hallucinatie, een fata morgana, meer is het niet wat ik hierboven gedroomd heb. Wakker worden, jongen, het is weer tijd voor de grauwe werkelijkheid
Verschenen in De Keten, oktober 2009

Waarom klaagt een leerling niet officieel bij de afdelingsleider?

Opgeleid als docent heb ik weinig zin om politie-agentje te spelen. Dat vergeten sommige leerlingen en ze proberen me uit om te kijken hoe die nieuwe baan mij afgaat. Ik weiger en reageer redelijk fel op dit soort spelletjes. In havo 4 ging het als volgt. Ik probeer de club na te laten denken over wat mensen van bepaalde zaken in het leven vinden en zet hen daarom voor de klas. Ze beginnen een vraag te beantwoorden en hopen vervolgens dat de andere leerlingen met goede hulpvragen komen, zodat ze een goede indruk op de docent maken. De leerling heeft een vraag uit 21 gekozen en doet zijn best. In de rij tegen de muur zit een leerlinge meermalen en geruime tijd naar de achterbuurvrouw gekeerd volop te kletsen. De dame in kwestie heeft geen aandacht of respect of belangstelling voor de leerling die voor de klas zit. Dat schiet me in het verkeerde keelgat en zonder er verder bij te denken bijt ik haar toe, dat ze naar de balustrade kan en in plaats van 5 de hele serie van 21 levensbeschouwelijke vragen kan inleveren. Ze loopt verontwaardigd naar buiten.

Na de les komt de dame in kwestie terug in de klas, begeleid door twee vrouwelijke advocaten, die haar als vriendinnen graag bijstaan. Ze vinden het geen stijl en overdreven en nog veel meer. Ik laat de woordenstroom even over mij heen golven en besef, dat 21 vragen wel heel veel tijd zullen vergen en dat de gepleegde wandaad minder straf waard is. Ik doe een tegenbod. “Je maakt 6 vragen en levert die uiterlijk over zeven dagen in,” is mijn voorstel. Ook dat roept verontwaardiging op van de drie musketiers en allerlei hele en halve argumenten slingeren ze mij om de oren.

“Als je dit te veel vindt, moet je maar gaan klagen bij de afdelingsleider. Die kan een onterechte straf ongedaan maken en mevrouw Hersmis kennende zal ze eerlijk maar rechtvaardig oordelen,” besluit ik. Dat is weer tegen het verkeerde been, want iedereen weet - zo weten zij stellig - dat leraren altijd door de mensen boven hen gesteund worden en dat leerlingen altijd aan het kortste eind trekken.
“Als je duidelijk je argumenten op een rijtje zet en de afdelingsleider duidelijk maakt, waarom deze straf te veel of misschien wel helemaal onterecht is, dan komt ze zeker naar me toe om over de zaak te praten. En argumenten zijn de enige zaken waarmee je mevrouw Hersmis aan je kant kunt krijgen.”

De dames kijken me aan alsof ze water zien branden. Officieel protesteren met een mooie brief aan de afdelingsleider is het laatste waar ze blijkbaar zin in hebben. Je moet dan je verstand gaan gebruiken om een aantal argumenten op een rijtje te krijgen in liefst fatsoenlijk Nederlands. Liever proberen ze de betreffende docent met een eigen tactiek omver te lullen. Dat levert geen succes op en ze staan helemaal verbijsterd, als ik verder ga: “Als je het moeilijk vindt om een brief te schrijven met een goed overzicht van je argumenten tegen wat ik gedaan heb, dan wil ik je wel helpen om de goede formuleringen te vinden. Ik vind dat je het recht hebt om tegen een beslissing van een docent in beroep te gaan, als je het met elkaar niet eens bent. Ik heb een schikkingsvoorstel gedaan [6 vragen binnen een week]. maar jullie hebben daar nog steeds moeite mee. Ik help je de brief te schrijven, waarna ik door mevrouw Hersmis opgeroepen word en zij kan jullie en mijn argumenten tegen elkaar afwegen en een weloverwogen beslissing nemen. Daar kan ik mee leven en hopelijk jullie ook.”

Het water brandt nu echt, gezien de reactie van de dames. Ik ga verder: “Het moet toch mogelijk zijn om jullie argumenten op een rijtje te zetten zodat de afdelingsleider ziet hoe jullie erover denken. Mijn hulp om er mooi Nederlands van te maken en je argumenten wat aan te scherpen is dan toch mooi meegenomen. Je moet als docent toch in staat zijn je in te leven in wat je leerlingen willen uitdrukken en dat te scheiden van wat je er zelf van vindt. Dat is toch best mogelijk. lijkt jullie niet!?”

De dames kijken elkaar aan en je ziet haar denken: “Hier is iemand echt gek geworden en wij zijn het geen van drieën.” Hoofdschuddend en tandenknarsend omdat de omlulmethode niet gewerkt heeft, lopen ze naar buiten, vastbesloten om in de pauze aan iedereen die het wil horen mee te delen, dat C13 het domein is van een helaas nog niet officieel ontdekte psychiatrische patiënt, waarvoor je het best heel goed uit kunt kijken. Want leraren die aanbieden een brief tegen henzelf te helpen schrijven, zijn mogelijk tot heel veel andere, nog gekkere dingen in staat!
(Gepubliceerd in “De wereld volgens C13” in schoolkrant De Keten, april 2009)

Zul je later integer zijn als je het nu al niet bent?

Bernard Madoff, de Wall Street handelaar, die via zijn piramideconstructie 50 miljard dollar wist te vergaren en te verliezen, deed alleen maar alsof hij het geld van zijn cliënten voor hen investeerde.  Gedurende de laatste 13 jaar kocht Madoffs firma geen geldswaarden ondanks dat die op de rekeningen van zijn klanten te zien waren. Met andere woorden. Madoff loog zijn klanten maar wat voor.
Ik vraag me af of hier iets achter zit van”jong geleerd is oud gedaan”.  Zou het gedrag van iemand die er geen been in ziet om anderen 50 miljard lichter te maken al begonnen zijn, toen hij jong was.
In gesprekken met leerlingen merk ik dat een fikse minderheid er geen probleem mee heeft om als het uitkomt te spieken, dingen over te schrijven en als het niet gemerkt wordt plagiaat te plegen door te doen alsof wat ze in hun teksten schrijven niet van internet geplukt is.
In een telefonische enquête in de VS meldde 49 % van de ondervraagde tieners dat liegen tegen ouders en opvoeders o.k. is. 61 % had dat ook het afgelopen jaar gedaan.  38 procent meent dat het breken van de regels op school nodig is om te slagen.  Niet meer dan 54 procent ziet de eigen ouders als rolmodel en veel tieners hebben helemaal geen rolmodel.
Toch zijn het ook deze mensen die verontwaardigd wijzen op de enorme zelfverrijking die de afgelopen jaren plaatsgevonden heeft op allerlei gebieden. Meteen wordt het vingertje uitgestoken in de richting van de anderen.  Zelden wordt het vingertje naar de eigen boezem gericht. Terwijl het zonneklaar is dat jaarlijks vele miljarden verloren gaan door diefstal op het werk, ziekmelding zonder het te zijn, oplichting van verzekeringsmaatschappijen en zo verder. “Ik heb niets illegaals gedaan,” hoor je dan. “Iedereen doet het toch.”
Als je aan het eind van je schoolloopbaan met je papiertje in de hand triomfantelijk loopt te verkondigen, dat je met een minimum aan inzet, een maximum aan andermans werk en enig liegen en bedriegen je diploma hebt gehaald, ben je niet anders dan de eerder genoemde Madoff.  Het gaat immers niet om de hoeveelheid foute toestanden, het gaat om het gedrag zelf.  Je bent niet integer, jij niet en Madoff niet.  Integriteit is geen vestje dat je af en toe aantrekt als het je uitkomt. Het is net als met zwanger zijn, je kunt niet een beetje zwanger zijn. Zo kun je ook niet een beetje integer zijn.  Als je aan je integriteit knabbelt, verlies je niet een beetje, maar heel je integriteit.
Daarom hoop ik ook een aantal mensen in de toekomst niet meer tegen te komen. Zou ik hen ontmoeten in een zakelijke functie, als adviseur, als iemand die aan mij geld wil verdienen – waar in het algemeen niets mis mee is – dan zou ik toch besluiten om niet met hen in zee te gaan. Ik heb hen aan werk gezien in de klas en hen zonder blikken of blozen hun integriteit te grabbel zien gooien. Vaak zonder dat ze in de gaten hadden wat ze zich ermee aandeden.  Als de baan die ze nu hebben hen de kans biedt dat weer te doen, omdat ze er mee wegkomen dan wil ik graag degene zij die hen daartoe niet de kans geeft.  En ik ga weg met de gedachte: je was toen niet integer, waarom zou je het nu wel zijn?  Jong geleerd is immers oud gedaan.

Gepubliceerd in “De wereld volgens C13” in Schoolkrant de Keten, juni 2009

Waarom leerlingen niet gewoon betalen voor het werk dat ze doen?

Soms moet ik in een Bredase winkel zijn en word dan tot mijn verbazing geholpen door leerlingen van het Newmancollege, die een bijbaantje hebben. Ze werken gedisciplineerd, zijn attent en zorgen ervoor dat je tevreden de zaak verlaat.  Op school zijn ze anders: ze zijn tevreden met een zesje en omdat ze alles met de zakjapanner uitrekenen, komen ze daar ineens een eind onder. Ze leveren hun zaakjes te laat en slecht uitgewerkt in en ik verbaas me dan ook over de tegenstelling tussen de houding binnen en buiten onze school.

Mijn redenering in deze: in de echte wereld worden ze afgerekend in harde euro’s en op school in zachte cijfers.  De bijbaan is werk en de studie is een vorm van vrijblijvend vrijwilligerswerk. Op de een of andere manier zien leerlingen school niet als een onderdeel van de echte wereld. Voor hen is het een schijnwereld die compleet verschilt van de wereld daarbuiten.

Ouders, docenten en andere delen van de samenleving klagen steen en been over de inzet, prestaties, luiheid, ongeïnteresseerdheid en ga zo maar door van een deel van de schoolgaande jeugd.  Een heleboel maatregelen om daar iets aan te doen zijn al voorgesteld en sommige uitgeprobeerd. Maar volgens mij is de enige oplossing die hout snijdt een maatregel, die studeren op dezelfde manier behandelt als het werken in de echte wereld.

Onze minister van onderwijs dient leerlingen te zien en te behandelen als werknemers, die voor hun inspanningen betaald worden.  Te beginnen in de brugklas krijgen de leerlingen een maandelijkse vergoeding die hoger wordt naarmate de leerling ouder wordt.  Over de hoogte heb ik het even niet, maar ik begrijp wel dat de overheid voor 940.000 middelbare scholieren enkele miljarden zal moeten uittrekken.
Binnen het bestek van deze ene pagina wil ik niet ingaan op de eventuele nadelen van mijn voorstel, maar ik wil een aantal voordelen ervan wel schetsen:
• De leerling weet nu dat studeren een vorm van beloond werken is en ziet elke maand wat de samenleving ervoor overheeft.
• Zhij hoeft tijdens de middelbare school geen bijbaan meer te zoeken. De vrijgekomen tijd kan tussen vrije tijd en studeren voor de school verdeeld worden.
• Omdat elke leerling maandelijks een salarisstrookje krijgt, is het voor diverse vakken zeer motiverend om met die cijfers aan het werk te gaan en leerlingen voor te bereiden op een leven, waarin zhij moet nadenken over de wijze van besteden van je gelden.
• Wie beloond wordt voor zijn werk, moet ook laten zien dat zhij dat waard is. Wanprestatie en luiheid worden financieel afgestraft. De meeste leerlingen die ik de afgelopen jaren heb zien doubleren deden dat niet omdat ze dom waren, maar omdat ze een ruggengraat van niks hebben.  Wie bij AH als vakkenvuller de kantjes er van af loopt, krijgt snel de rekening gepresenteerd. En dat gebeurt op school ook.
• Met de negatieve leerling zijn we gemiddeld veel meer tijd kwijt dan met de positieve hardwerkende leerling.  Als een leerling door eigen schuld de school veel extra tijd kost, kan hem de financiële rekening gepresenteerd worden: zhij heeft immers een inkomen, gebaseerd op een positieve en actieve instelling.  Wie dat niet laat zien, ziet de gevolgen in zijn portemonnee.  Het onverwacht gevolg hiervan is dat de school dankzij de onvrijwillige bijdragen van deze leerlingen extra inkomsten krijgt om voor de overige leerlingen leuke dingen te doen.

Met andere woorden: wie de inspanningen van onze jongeren op school bloedserieus neemt ofwel vertaalt in een financiële beloning, zal binnen enkele jaren een hardwerkende,  gemotiveerde en goed presterende schoolbevolking hebben.
Nu nog een minister die het een kans wil geven! Ik weet zeker dat de leerlingen van het Newmancollege graag voor proefschool willen spelen.

(Gepubliceerd in ‘De wereld volgens C13’ in schoolkrant De Keten, november 2008