Waarom lesverslagen?
* Om goed te kunnen studeren moet je hoofd- en bijzaken kunnen onderscheiden. Het is de bedoeling van het lesverslag dat je de belangijke zaken in een les op een rijtje zet voor jezelf en ook voor anderen.
* Als je je dwingt om met een pen in de hand in de les te zitten en aantekeningen te maken, zul je merken dat je meer rendement van zo’n les hebt dan wanneer je alles het ene oor in en hopelijk het andere oor niet uit laat gaan.
* Aan het eind van een aantal lessen krijg je een opdracht om een afrondend opstel over het thema te schrijven. Een van de eisen die we stellen is dat je goed gebruik maakt van het materiaal, zowel schriftelijk als dvd-matig in je opstel en dat je de kritische opmerkingen van je medeleerlingen meeneemt in je stuk. De lesverslagen die tijdens deze lessen in jouw en andermens klassen zijn gemaakt kunnen je helpen om aan die eisen te voldoen.
* Met de lesverslagen hopen we dat de juweeltjes van opmerkingen die we leerlingen op de meest verrassende momenten zien maken enige tijd bewaard blijven en door anderen positief gebruikt zullen worden. Als iemand jouw tekst citeert, is dat eigenlijk een groot compliment.

Hoe werk je?
Hieronder zie je een aantal links, die naar pagina’s op deze wiki verwijzen. De naam van de pagina geeft aan in welke periode/ tijdsbestek of tijdens welk project de lesverslagen op die wikipagina moeten komen.  We maken de perioden niet te lang, omdat anders de pagina’s te groot en overzichtelijk worden. Door de lesverslagen van een korte tijd op een pagina te concentreren hoef je maar een keer te klikken om de hele lijst van verslagen meteen tot je beschikking te hebben.
* Je klikt op de juiste pagina; als die verschijnt, klik je rechts boven op de tab edit. Die tab verschijnt als je bent ingelogd. Zonder inloggen kun je niet editen.
* Je zet je verslag altijd bovenaan in de lijst. De oudste verslagen komen dus onderaan te staan, de laatste zie je meteen bovenaan.
* Je zet de datum, klas en je naam bovenaan in vet en rood. Dat doe je op de volgende manier:
* Daaronder komt het verslag in goed Nederlands, met duidelijke alinea’s en vooral inhoudelijk. Het gaat om de inhoudelijke zaken die in de les aan de orde komen, niet of iemand een propje gooide of de docent een verspreking maakte. Je mag meer schrijven dan de inhoudelijke zaken,  maar dat moeten dan opmerkingen aan het eind zijn.

De pagina’s
Het kwaad Eerste deel, de lessen tussen 22 september en 4 oktober
Het kwaad 2 Tweede deel, de lessen tussen 5 oktober 1 november
Het kwaad 3 Derde deel, de lessen over het kwaad na 1 november
Je geld of je leven Lessen over hoofdstuk 6-10
Dood in het leven TDG5, hoofdstuk 11-14
Relaties en seksualiteit

Meneer Mathijssen begon deze laatste les met een aantal mededelingen over de opdracht. We moesten snel door het laatste deel van het thema heen, aangezien we nog maar één les tot onze beschikking hadden. In deze les spraken we over de verantwoordelijke seksuele moraal.

Om te beginnen is er de vraag wat een verantwoordelijke seksuele moraal is? Een seksuele moraal is volgens mij iets dat per mens verschillend is. De seksuele moraal is gebaseerd op eigen mening en overwegingen en dus iets persoonlijks. Door voor jezelf bepaalde dingen te formuleren en op een rijtje te zetten ontstaat er een moraal, die je als maatstaf kan gebruiken in wat jij zoekt in een relatie of in seks. Deze moraal is persoonlijk, maar kun je op het gedrag van anderen toepassen en zo vaststellen wat jij wilt en wat je grenzen zijn.

Zoals in de les besproken zou de verantwoordelijke seksuele moraal te onderscheiden zijn in twee modellen:
- model 1: de harde kern van de seksuele moraal.
De vraag is wat wel en niet kan. Het antwoord op deze vraag is gebaseerd op normen en waarden. Zo zou als harde kern incest als voorbeeld genoemd kunnen worden, maar voor anderen weer vreemdgaan, porno, kinderporno, seks met dieren of andere vormen van seksualiteit. Op vele kernen heerst een taboe zoals taboe op incest.
De harde kern is iets waar men vanaf moet blijven of de kern moet zelfs afgeschaft worden. Als dit gebeurt, is er verder niets aan de hand. De harde kern kan beschouwd worden als de absolute grens, waar men niet overheen moet en mag gaan.

-model 2: welke betekenissen geven mensen aan seks?
De betekenissen van seks zijn voor ieder mens verschillend. Men zou zich voor kunnen stellen dat seks als daad neutraal is en dat mensen er zelf een betekenis aan geven. Een aantal betekenissen van seks voor mensen kunnen zijn:
-  lust
-  intimiteit
-  macht
-  beïnvloeding
-  liefde
-  lichaamsbeweging
-  kind
-  versieren
-  bevrediging
Bij deze punten, waarden en betekenissen van seks, zou men voor zichzelf af kunnen wegen wat belangrijk is en wat iemand via seks wil bereiken. Zo kun je bij de waarden voor jezelf een plus en een min plaatsen en zo zien wat voor jou zelf belangrijk is en wat je verlangt van seks binnen of buiten een relatie. Het is een goed idee om seks als iets neutraals te zien, hoewel dat natuurlijk vrij lastig is, om normen en waarden ten aanzien van seks te kunnen stellen. Het is belangrijk dat men beseft wat men belangrijk vind in een seksuele relatie en hoe ver men wil gaan. Het stellen van grenzen is een vorm van zelfkennis en zelfbescherming en kan naar mijn mening pijnlijke en vervelende situaties voorkomen.

Het eerste deel van de les werd met bovenstaande informatie gevuld. Daarna hebben we een enquête over de lessen van het afgelopen jaar ingevuld. Het laatste half uur hebben we met een spel gevuld, waarin iedereen zijn eigen hoofd moest tekenen en die door de klas moest laten gaan. Er werden verschillende vragen beantwoord en als laatste kon men zien wat de anderen bedacht hadden. Dit was een leuke afsluiting van onze laatste les levensbeschouwing van ons leven.

28 mei 2010     Chantal de Kroon   V5a

We begonnen de les met een herhaling over het dominante perspectief.
Het probleem van het dominante perspectief werd verwoord als:
- Normaal
- Men
- Gewoon

Vervolgens stelde de meneer ons 3 vragen:
1.    Wat is het dominante perspectief in relatie met seksualiteit?
2.  Wat zijn de alternatieven?
3.  Wat is het meest redelijke gedrag of het denken daarover?

Daarna kregen we allemaal een stukje uit het levensbeschouwing boekje. Op bladzijde 70/71 stonden teksten over seksualiteit. Je moest deze eerst voor jezelf lezen en daarna moest je er een soort standpunten uit creëren. Hieronder per tekst wat eruit is gekomen:

- Tekst 1: Op ’t station         Gelezen door: Dieter
Het stukje ging erover dat seksbladen niet naast de kinderbladen moeten liggen als we het dan hebben over tijdschriften. Het is raar als een kind naar pony boekjes staat te kijken en dat daarnaast naakte personen afgebeeld staan. Hier werd op gereageerd:
    Nina:’Het is heel normaal, maar het wordt als taboe gezien als het op Tv komt en in bladen enz. Ik vind dat de kinderen er TE vroeg mee worden geconfronteerd.’
Waarom meneer Mathijssen reageerde:
‘De kinderen vragen er zelf niet om, maar het ligt gewoon naast elkaar.’
    Erik: ‘het kan ook op die plek, want je ziet het tegenwoordig overal.’
    Dieter: ‘Seks is een commercieel onderwerp geworden, het wordt gezien als normaal en daarom kom je het waarschijnlijk overal tegen.’

-Tekst 2: Kanalisering van seksualiteit     Gelezen door: Renee
  Kanalisering van seksualiteit betekend dat:
-    Het huwelijk de enige plek is waar seks zich afspeelt
-    Zijn beiden vader en moeder
-    Alles binnen het huwelijk
Je kunt je voorstellen dat er twee strepen zijn met in het midden het huwelijk. Alles wordt in het huwelijk gedaan en niet erbuiten. Wat er buiten zou kunnen vallen is bijvoorbeeld de prostitutie of bijvoorbeeld de porno. Maar in het huwelijk zelf, dus tussen de twee lijnen, kan dit zich niet afspelen. Dan ga je uit het huwelijk. De meneer had hier op het bord een tekeningetje van gemaakt.
Op deze tekst volgde een reactie van Celine:
‘Seks is in een niet patriarische samenleving ongericht geworden.’
De meneer begon vervolgens een verhaaltje te vertellen dat de mensen niet wisten hoe een kind tot stand kwam. Er werden vroeger maatschappijen door vrouwen geleid, omdat zij de vruchtbare mensen waren. Mannen moeten hun genen doorgeven, maar vrouwen ook. Zo kwam er dus een kind voort. Nu is de seksualiteit veel gemakkelijker dan 40 jaar geleden.
Iedereen was toen vrijwel uitgepraat over dit onderwerp en we begonnen de volgende tekst te lezen.

-Tekst 3: Verseksualisering     Gelezen door: Ruben en Hilde
Niemand in de klas reageerde hierop en daarom besloot de meneer om het niet uit ons te gaan trekken en gewoon verder te gaan met de volgende tekst.

- tekst 4: Ingezonden brief         Gelezen door:Jeffrey de Groot
Kevin reageerde hier vrijwel direct op: ‘ik vind het een beetje hetzelfde als de eerste tekst. Ook hier kun je weer zeggen dat de kinderen er veelste snel mee worden geconfronteerd. Ze beseffen het op die leeftijd gewoon nog niet.’ En daarom kwamen we weer tot een standpunt dat kinderen vroeg in aanraking komen met expliciet seksuele beelden.

Hierna begon Meneer Mathijsen weet met een verhaaltje. Hij begon te vertellen dat de mensen vroeger in bijna alles een mannelijke of vrouwelijk geslachtsdeel zagen en daarom snel opgewonden konden worden. Een voorbeeld dat hij noemde was, dat de mensen al van een ontblootte tafelpoot opgewonden werden. Daarom is het voor de kinderen erg moeilijk om te weten wanneer je opgewonden moet zijn, omdat deze kinderen dat allemaal al hebben meegekregen en mee hebben gemaakt. De kinderen moeten dus meer geprikkeld worden om opgewonden te worden en dit is moeilijk.

-tekst 5:Abnormaal         Gelezen door:Femke
Lushandra: ‘abnormaal ben je, als je geen zin in seks hebt: seksualiteit is een taboe.’
Kevin: ‘Geen zin hebben in seks is erger dan geen zin hebben in een sigaret.’

-Tekst 6: Seksueel liberalisme         Gelezen door:Joost
Nadat we deze tekst hadden gelezen, vroeg de meneer of Romy hier iets over kon zeggen. Romy zei:’Je kunt de economie met seks vergelijken.’Dit was niet precies wat de meneer zocht en hij begon verder te praten. Uiteindelijk is er weer een standpuntje uitgekomen: ‘Seks is een vorm van strijd geworden.’Romy had deze uiteindelijk bedacht met behulp van de meneer.

Meneer Mathijsen begon te vertellen dat mensen een hekel hebben aan het liberalisme(vrije markt). Het is onder te verdelen in economisch liberalisme(ontslag), en het seksueel liberalisme(overspel). Deze weerstanden verdwenen. Een voorbeeld van deze liberalisme. Is:
Economisch:    + bankieren met geld lopen
      - veel mensen werkeloos
Seksueel:  + veel mensen hebben seks
      - mensen hebben geen seks

Toen we alle teksten hadden gelezen gingen we een video kijken over het programma “40 dagen zonder seks”. We kregen te maken met het meisje Brechje. Brechje was een meisje dat helemaal into seks was. Seks was alles voor haar. Ze had zelf met 50 verschillende jongens seks gehad al vanaf haar 16de jaar. Nu is ze 18. Dus in twee jaar tijd 50 jongens. Als ze uitgaat en ze zoent met een jongen wil ze meteen meer. Dan loopt het vaak uit tot seks. Ze wil aan het programma meedoen, omdat ze wil leren om ‘nee’ te zeggen tegen seks. Het programma verwijderd allemaal spullen uit haar kamer die met seks te maken hebben. Drie dingen die ze niet meer mag doen zijn:
- Geen seks hebben
- Strelen en masturberen mag niet
- Zoenen mag, maar ze mag niet verder gaan.
Ze gaan allerlei stappen met haar doorlopen en ze moet allerlei activiteiten ondergaan. Bijvoorbeeld uitgaan in haar dorp en alleen met een jongen zoenen, maar niet verder gaan. Dit lukte haar vrijwel goed. Ook had ze een blind date met een jongen die ze kende. Ze moest kijken of ze ook met haar innerlijk wat kon bereiken en niet alleen met seks. Dit is haar niet zo goed gelukt. Ze had op een gegeven moment geen gespreksstof meer en het gesprek liep dood. Toen merkte ze van zichzelf dat ze eigenlijk toch niet zoveel heeft te vertellen. Ook ging ze op vakantie in Blanes….

Toen ging de bel en was de les afgelopen.
Vervolg….

————————————————————————————————————————————————————————-

3 juni 2010   Simone Geldtmeijer   V5b

De les begon met een samenvatting van de vorige les. De juffrouw vroeg wat we nog konden herinneren van de vorige les.
Romy zei: ‘seks is overal verkrijgbaar en goedkoop’
Maurice zei dat er veel seks in reclame voorkwam en dat het heel normaal geworden was.
Hierna gingen we het laatste stuk kijken van 40 dagen zonder seks. Dit ging over Bregje van 18 die al met meer dan 50 mensen seks heeft gehad. Ze doet mee aan het programma omdat ze beter nee wil kunnen zeggen en niet wil dat andere mensen haar een sloerie vinden. In het programma moet ze onder andere op date met een jongen, om hem beter te leren kennen. Bregje had na deze date het idee dat ze alleen maar over koetjes en kalfjes had gepraat en dat ze hem niet erg had leren kennen.
Ook ging ze naar een persoonlijkheidscoach, genaamd Marijke om erachter te komen wat ze te bieden heeft aan een jongen, want momenteel was dat alleen maar seks. Bregje geeft toe dat ze graag aardig gevonden wil worden en diep van binnen haar eigen grenzen aan wil geven. Ze is bang om veel van zichzelf te laten zien omdat ze bang is dat anderen haar daardoor minder aardig vinden.
’s Avonds gaat ze uit en blijft ze bij een jongen slapen die ze ontmoet heeft tijdens het uitgaan, omdat ze de laatste trein gemist heeft. De volgende dag vertelt ze dat er niets gebeurd is en dat ze allebei met hun pyjama aan geslapen hebben.
Bregje gaat tijdens de 40 dagen op vakantie naar Blanes en neemt de condooms die haar moeder voor haar gekocht heeft niet mee. In Blanes ontmoet ze een leuke jongen, genaamd Yannick. Ze vindt hem erg leuk en als ze terug is van vakantie geeft ze toe dat er op de laatste avond in Blanes toch wel wat handwerk heeft plaatsgevonden. Bregje vindt toch dat haar 40 dagen geslaagd zijn, want ze heeft met Yannick nachtenlang liggen praten en het was dus heel anders dan met al die andere mannen.
Aan het eind van dit filmfragment vraagt de juffrouw wat het dominante perspectief is. Carine zegt: ‘Seks is heel normaal geworden.’ Nathasja zegt: ‘Seks is overal te krijgen’. Omar zegt dat men niet zonder seks kan en Sevket zegt dat je er verslaafd aan kan raken.
Hierna vraagt de juffrouw welke ethische en levensbeschouwelijke vragen je bij dit filmpje kunt stellen.
Charissa: ‘Hoe heeft het zover kunnen komen?’
Carine: ‘Heeft ze er echt iets van geleerd?’
De juffrouw vraagt of we vinden dat ze de integriteit van haar lichaam te snel weggeeft.
Romy, Carlijn en Rick vinden van wel. Maurice zegt dat de jongens hetzelfde doen dus dat het eigenlijk niets uitmaakt. De juffrouw trekt hieruit de conclusie dat Bregje dus gebruikt wordt door de jongens. Maurice is het hier niet mee eens en zegt: ‘ze willen het allebei, dus het is geen gebruiken’.
De juffrouw laat nu een powerpointpresentatie zien.
De seksuele revolutie vond plaats tussen 1960 en 1970. Vóór deze tijd was het onderwijs gescheiden en zelfs het zwemmen was gescheiden, zodat jongens en meisjes nauwelijks bijelkaar kwamen. Er werd niet over seks gesproken en er werd ook geen seksuele voorlichting gegeven, niet door de ouders en ook niet op school. Seks voor het huwelijk mocht niet, want seks was alleen om kinderen te krijgen. Als een meisje zwanger was moest ze trouwen met de vader van het kind. Dit werd een ‘moetje’ genoemd.
Na de seksuele revolutie mocht je ook genieten van de seks. Seks kwam niet meer alleen binnen het huwelijk voor en de komst van de pil was een echt omslagpunt. Er werd veel meer over seks gepraat. In 1967 was Phil Bloom de eerste naakte vrouw op televisie. Dit fragment werd enorm schokkend gevonden in die tijd. Na 1970 werd homoseksualiteit ook meer geaccepteerd en ook de prostitutie nam toe. De Man Vrouw Maatschappij ontstond, deze stond voor gelijke kansen voor mannen en vrouwen.
Hierna werd het boek ‘Vrijen met een man, kan dat dan?’ van Gerda de Bruin besproken. In dit boek gaat het over de theorie van blauwe en roze eigenschappen, blauw voor de mannen en roze voor de vrouwen.
Blauwe eigenschappen zijn:
- onafhankelijkheid
- assertiviteit
- bereidheid risico’s te nemen
- zelfstandigheid
- gemakkelijk beslissingen kunnen nemen
- individualisme
- concurrentiegevoeligheid
- eerzucht

Roze eigenschappen zijn:
- toegeeflijk
- liefhebbend
- royaal
- sympathiserend
- begrijpend
- bescheiden
- warm
- teder
- zacht
- meelevend

Het is niet zo dat mensen slechts één kleur eigenschappen hebben, maar meestal heeft een vrouw meer roze dan blauwe en bij mannen is dat andersom.
De vragen die bij de tekst horen:
- Merk je vaak verschillen tussen jongens/mannen en meisjes/vrouwen? Zo ja, welke verschillen?
- Denk je dat dit komt door de blauwe en roze eigenschappen, en waarom wel of niet?
- Herken je bij jezelf dat je meer blauwe of roze eigenschappen hebt?
- Denk je dat dit van invloed is in je leven?
- Wat vind je van het boek en de ideeën van Gerda de Bruin?
Gemma zegt hierover dat ze mannen over het algemeen makkelijker in de omgang vindt in bijvoorbeeld een groep. De volgende les gaan we waarschijnlijk verder met reageren op de vragen.

Nadat iedereen uiteindelijk binnen was, begon de les met drie mededelingen van meneer Mathijssen over de nog in te leveren opdrachten van dit jaar.

De meneer had voor iedereen vijf afscheidsredes uitgeprint van eerdere jaren. We moesten eerst ieder een van die afscheidsredes lezen en vervolgens moest iemand het hardop lezen in de klas.

Voor de eerste afscheidsrede moest Vivianne naar voren komen om het voor te lezen. Deze afscheidsrede heette “Lieve Krista”. Het ging over een meisje die haar vriendin Krista verloren was.

Rob: Het is heel mooi geschreven: ik kreeg er kippenvel van.

Nathasja: Het is goed geschreven, ik vind het heel knap van haar als je haar eerste zin leest (“Het tonen van mijn gevoelens is nooit mijn sterkste kant geweest”).
Ik ben het met Nathasja eens, ze heeft het inderdaad erg mooi geschreven.

Willemijn: Deze zin pakt mij heel erg: “Hoe kom je vooruit in de tijd, als je alleen maar terug wilt?”.

Carlijn: Ze heeft een nuchtere kijk op afscheid nemen, je ziet de gevoelens goed. Er is emotie in elke zin.

Mathijssen: Hart en verstand zijn uitdrukkelijk aanwezig.

Carine: Ik vind dat er niet echt afscheid wordt genomen. Er staat tot ziens, en dat zou eerder vaarwel moeten zijn.
Ook met haar ben ik het eens: ze zegt eerst dat afscheid nemen wel bestaat omdat ze het zelf keihard heeft moeten beseffen en vervolgens hoopt ze op een andere ontmoeting door tot ziens te zeggen.

Mathijssen: Tot ziens is hoop op een andere ontmoeting.

Voor de tweede afscheidsrede werd Rob gekozen om het voor te lezen. Deze afscheidsrede heette “Afscheid van de Newman”. Het ging over een leerling die afscheid neemt van het Newmancollege.

Oscar: Het is alsof ie een voetbalwedstrijd had gezien.

Charissa: Het heeft niks te maken met afscheid. Er wordt geen afscheid genomen.

Mathijssen: De goede en slechte kanten van het Newmancollege worden gegeven. Dat is heel goed.
Ik ben het hiermee eens. Afscheid nemen is ook een stukje herdenken wat er was zodat je later een goed beeld kunt krijgen van hetgene waar je afscheid van hebt genomen (Newmancollege).

Nathasja: Ik vind de verhoudingen slecht. De eerste helft van de afscheidsrede gaat over hoe ie erop kwam.
Hiermee ben ik het eens. Hij heeft volgens mij niet erg veel tijd gestoken in dit afscheidsrede, terwijl hij in de afscheidsrede juist zegt dat hij niets meer snel zou afraffelen. Ik denk dat hij het veel beter had kunnen schrijven.

Sevket: Als je ergens naar verlangt gaat het langzaam, en anders snel.
Hij zei dit omdat er in de tekst beschreven was hoelang de jaren duurde voor de schrijver.
Hierop werden de volgende grapjes over gemaakt: Als je naar de dood verlangt duurt het leven heel lang.

Maurice: Hij kon beter zeggen wat ie leuk vond en wat niet. Het is niet persoonlijk.

De derde afscheidsrede moest voorgelezen worden door Sevket. Deze heette “Afscheidsrede van een zus”.  Het ging over het afscheid van een tweelingzus. Sevket had al aangegeven dat hij niet zo goed kan voorlezen, maar hij moest het toch gaan proberen. Op een gegeven moment begon hij te lachen en dat hield niet op. Dit verpestte het stuk behoorlijk. Ikzelf vond deze afscheidsrede het mooist, maar het had uiteraard beter voorgelezen kunnen worden.

Rob: Ik vond dit wel mooi: “afscheid nemen van jou en niet alleen van je lichaam”.

Carine: Het was te lang. Ik vond de eerste beter. Het gedeelte van de regendruppel vond ik wel mooi.

Gemma: Ik vond de eerste ook beter. Bij deze doen veel dingen er niet toe maar bij de eerste raakt alles je.

Charissa: Er zijn wel veel voorbeelden, maar ze zijn niet goed uitwerkt.
Ik denk dat de herinneringen aan haar zus juist wel goed zijn uitgewerkt. In de eerste afscheidsrede werden de gebeurtenissen alleen vermeld zodat je een beeld kreeg ervan, maar hierin werden ze juist helemaal beschreven. Ik vind de indeling in alinea’s ook heel mooi en een afscheidsrede mag van mij best lang zijn. Het is tenslotte wel je laatste kans om wat over/aan diegene te zeggen.

Ik had zelf de vierde afscheidsrede, maar die werd niet voorgelezen. Met nog maar 3 minuten voor het eind van de les vroeg meneer Mathijssen aan Carlijn of ze de vijfde afscheidsrede (“Afscheid van een oudje”) zou willen voorlezen. Carlijn had net een paar zinnen voorgelezen toen de zoemer ging en daarmee de les was beïndigd.

Lesverslag 21-5-2010.  Gemaakt door Loesje en Melissa uit klas V5a.
Omgaan met de dood.
Afspraken gemaakt begin van de les:
-Deadline over 2 weken
-telt 3x mee
-portofolio reflectie 27juni

Opdracht van vandaag:
5 afscheidreden lezen van leerlingen die al een tijdje van school zijn.
De vijf teksten werden genummerd en iedereen kreeg een nummer. Die tekst moet je dan gaan lezen en vijf leerlingen moeten het voor de klas voorlezen.
Tekst 1: Lieve Krista
Tekst 2: Afscheid van de Newman
Tekst 3: Afscheidsrede van een zus
Tekst 4: Afscheid van middelbare school
Tekst 5: Afscheid van een oudje

Tekst 1:
Tekst 1 is voorgelezen door Dieter en het gaat over een meisje die een afscheidsrede schrijft voor een goede vriendin van haar. Ze deelden alles samen en daarom vertelt het meisje over de vele dingen die ze samen hebben meegemaakt.
Kritiek op deze tekst:
Shere: De persoon die deze brief heeft geschreven geeft voorbeelden uit
        haar eigen leven.  Ze spreekt over haar eigen gebeurtenissen.
Mathijssen: Is dat vanuit egoïsme?
Maddy: Ja, want het gaat toch over wat jij hebt meegemaakt met die
        persoon.
Michel: Ik vind het knap dat ze het zo goed in woorden kan over brengen.
        Ze heeft haar gevoelens op een mooie manier in woorden
        opgeschreven.
Kevin:  Het is mooi dat ze afscheid nemen definieert en dan vervolgens
        koppelt. Alleen wel jammer dat ze weinig over Krista vertelt. Want
        zij is degene die overleden is.
Shere: Ze schrijft vanuit zich zelf omdat ze zich identificeert met haar
      vriendin.
Mathijssen: Is het fijn als onbekende mensen na afloop meer weten over
            Krista?
Shere: Ik weet nu meer wie Krista is.
Kevin: Ik weet alleen dat ze een toekomstvisie heeft, gaat stappen en dat
      ze betrouwbaar is, verder weet ik niet meer over haar
      persoonlijkheid. Wel denk ik dat de tekst heel mooi is als je Krista
      persoonlijk zou kennen.

Onze mening:
Zelf vonden we het een mooie tekst. Ze schrijft over haar belevenissen met Krista. Ook zit er een gedicht tussen en dat maakt deze tekst wel anders dan de andere teksten. Er wordt ook veel gevoel in deze tekst gelegd. Beiden vonden we echter wel dat er wat meer over Kristas persoonlijkheid verteld kon worden.

Tekst 2:
Tekst 2 is voorgelezen door Melissa en het is een afscheidsrede over iemand die de newman verlaat.
Boven aan de tekst staat: Ik doe mijn afscheidsrede over dat ik van de newman ga als ik geslaagd ben(als het goed is volgend jaar).
Kritiek op deze tekst:
Mathijssen: Ik geef meestal als opdracht op, om aan een persoon te
            schrijven. Vooral meiden schrijven mooie teksten over
            moeders, dan zeg ik vaak, ‘ geef het op Moederdag’. Maar dat
            kan natuurlijk ook verkeerd opgevat worden. Sommige
            leerlingen zijn ook bijgelovig en zijn bang dat als ze een
            afscheidsrede schrijven dat diegene over wie ze schrijven dan
            ook overlijd. Dan is het beter als je het over iets anders
            schrijft. En deze tekst gaat dus over het afscheid nemen van
            de Newman.
Maddy: Het is een tekst van niks
Mathijssen: Het woord bagger?
Maddy: Ja bagger is het zeker. Het is niet diepzinnig, de zinnen zijn heel
        lang, dat kan ik binnen 5 minuten doen.
Kai: Ik denk dat het een jongen is, hij vertelt zo veel maar komt niet tot
    wat hij werkelijk wil zeggen. Hij komt niet tot de diepgang.
Shere: Er zit geen gevoel in.
Mathijssen: Maar je kan dus wel een afscheidsrede schrijven over de
            Newman als er gevoel in zou zitten.
Shere: Ja dat klopt.
Mathijssen: Kan ik deze tekst gebruiken bij een rapportuitreiking?
Iedereen: Nee, slecht, de zaal zal leeg lopen etc.
Kai: Het is leuk geprobeerd.

Onze mening:
Deze tekst vonden we slecht geschreven, veel typ- en spelfouten. Maar buiten dat was het inhoudelijk ook heel belabberd. Onze mening is dus wel duidelijk, het was een oppervlakkige tekst en het leek alsof er niet veel aandacht aan besteed was.

Tekst 3:
Tekst 3 is gelezen door Marit en de titel luidt: ‘Afscheidsrede van een zus’
De tekst gaat over een meisje die haar tweelingzus heeft verloren. Ze hebben zoveel meegemaakt en ze beschrijft de kleine normale gebeurtenissen die ze juist zo mist. Verder vertelt ze ook over haar zus zelf, hoe zij was als persoon.
Kritiek op deze tekst:
Kevin: Ik vind het een hele mooie tekst. Het is persoonlijker dan tekst 1,
      hier wordt echt een persoon neergezet.
Romy: Ze noemt ook de negatieve dingen van haar zus en zo lijkt de
      persoon echt.
Mathijssen: Is dit dan geen klap achter af?
Romy: Nee, als het niet sarcastisch is dan is het mooi en evenwichtig.
Kevin: Wat ze schrijft over die regendruppel is heel simpel maar wel een
      mooie gedachte.
Marit: Ze beschrijft de simpele dingen zoals als ze aan het eten zijn en ze
      beide moeten lachen met volle mond, terwijl niemand snapt wat er
      aan de hand is. Bij zulke simpele maar dagelijkse en onmisbare
      gebeurtenissen gaan mensen beseffen dat het echt erg is dat ze dat
      moet missen.
Mathijssen: Welke tekst kies je tussen 1 en 3?
Femke: Ik vind deze tekst mooier dan de eerste. Het is persoonlijker en zo
        krijg je een beeld van iemand. Ook zijn het leuke verhaaltjes.
Kai: De twee teksten vallen niet te vergelijken. Voor een vriendin is het
    moeilijker om iets te vertellen dan voor een zus. Ik vind ze beiden
    even goed.
Mathijssen: Kijk naar de ontvanger en niet naar de zender.
Kevin: De vriendinnen kennen elkaar al twaalf jaar maar toch is er minder
      diepgang dan bij de zus.
Dieter: Het gaat om vriendschap bij de eerste en die is juist goed met
        gebeurtenissen weergeven.
Kevin: Ja dus het valt niet te vergelijken met elkaar. Want bij tekst 1
      neem je afscheid van de band en bij tekst 3 neem je afscheid van
      de persoon. En een relatie en een persoon kan je niet vergelijken.
Mathijssen: Maar de vriendschap met Krista valt samen met Krista zelf.
Kai en Dieter zijn het met elkaar eens.

Onze mening:
Deze tekst vonden we mooi, want er werd veel gezegd over de persoonlijkheid van de tweelingzus, zowel positieve als negatieve kanten van haar, wat heel oprecht is. Ook schreef ze over hele simpele dagelijkse dingen in hun leven, zoals bv. een lachstuip aan tafel. Deze dingen zijn dan misschien wel heel gewoon, maar ze zal ze altijd met zich meedragen. Hetzelfde is bv. de regendruppels die voor haar zus symbool stonden voor het leven. Het is een simpele gedachte, maar doordat het regelmatig regent zal ze dit symbool nooit vergeten. Met andere woorden, we vonden het een mooie gevoelige tekst.

Tekst 4:
Tekst 4 heet: ‘Afscheid van middelbare school’. Deze is voorgelezen door Nicky. Ook in deze tekst wordt er afscheid genomen van een middelbare school en worden er een paar herinneringen naar boven gebracht.
Kritiek op deze tekst:
Nicky: Ik vind het echt een lastige tekst, ik heb het meerdere keren
      moeten lezen om het te kunnen begrijpen en het zelfs moeten
      verbeteren.
Michel: Ik vind het inhoudelijk niks. Het is samen te vatten in drie
        woorden, namelijk:’ het was leuk’.
Mathijssen: Welke tekst, tekst 2 of 4, vind je het beste?
Michel: Deze tekst zegt niks. Als ik moet kiezen, kies ik voor 2. Nee! Ik
        kies beide niet. Allebei moeten weg.
Ruben: Ik vond deze beter.

Onze mening:
Dit is ook weer een slechte tekst. Althans dat is onze mening.
Het was inhoudelijk wel iets beter dan tekst 2, omdat er een paar herinneringen werden beschreven. Maar ook hier waren er vele spelfouten.

Tekst 5:
Tekst 5 heet: ‘Afscheid van een oudje’. Deze tekst is voorgelezen door Jeffrey de Groot. Als je deze tekst leest denk je dat het over een persoon gaat maar later blijkt het een televisie te zijn. Het was dus een personificatie van de televisie.
Kritiek op de tekst:
Jilly: Ik vind het geweldig dat je zoveel gevoel in een televisie kan leggen!
Mathijssen: Je denkt dus eerst dat het om een persoon gaat, maar daarna
            pas kom je erachter dat het over een ding gaat, hadden jullie
            dat ook?
Iedereen: Ja inderdaad.

Onze mening:
Als je deze tekst zou vergelijken met tekst 3, qua gevoel, dan zou tekst 3 beter zijn, maar als je het zou vergelijken qua omschrijving van afscheid nemen, dan slaat tekst 5 alles. Deze tekst geeft je namelijk eerst de indruk dat het over een persoon gaat, maar later kom je erachter dat het over een televisie gaat. De schrijver heeft de televisie zo goed gepersonificeerd. In één woord ‘geweldig’.

Lesverslag 2 april 2010 door Fenna Lips V5a

Allereerst gingen we kijken naar een filmfragment over Pam; een Amerikaanse vrouw die een bijna-doodervaring (BDE) heeft gehad. Terwijl zij geopereerd werd, kon zij nog alles horen wat de artsen zeiden, de artsen bevestigden dit ook. Pam omschreef het als een heerlijk gevoel, alsof ze richting het licht ging. Op een gegeven moment zag ze allerlei personen, bekenden én onbekenden. Zij zeiden:“Het licht is er, als God ademhaalt.”.
Vervolgens werd er gekeken naar verklaringen voor dit verschijnsel, er werden verschillende opties gegeven door artsen en deskundigen.
Professor Stuart Hameroff ging uit van het principe dat informatie ook buiten de hersenen om word opgeslagen. En dat het bewustzijn gescheiden is van de andere hersenfuncties. Hij verklaarde de ervaring van Pam door middel van de ‘microtubili’; een soort computertjes die de cellen besturen, maar ook door de ‘superpositie’; dat men op twee plaatsen tegelijk kan zijn (onbewust). Dit laatste werd ook al beweert door Einstein met de ‘algemene relativiteitstheorie’. Door middel van kwantumcoherentie en kwantumprocessen verklaarde hij ook het minder machtsbelust en materalistisch zijn van mensen na een BDE.

Na een hoop moeilijke woorden in het filmpje gingen we het in de klas bespreken. We vroegen ons af wat de relatie was tussen leven en dood.
-Romy: Een BDE verandert het leven van de betrokkenen.
-Na een BDE is men minder angstig voor de dood, of soms verdwijnt angst voor de dood volkomen.

De deskundigen in het fragment en leerlingen uit de klas gaven hier de volgende verklaringen voor:
-De geest ‘verdwijnt’ in de ruimte, maar blijft in de hersenen.
-Zinsbegoocheling (tricks of the mind)
-Een bezoek aan de hemel, het bewijs dat er leven na de dood is.
-Erik: Wat je wenst, zie je. (trick of the mind)
-Maddy twijfelde aan de theorie van Hameroff, zij vroeg zich af:“Iedereen heeft deze microtubili, maar waarom heeft niet iedereen deze ervaringen!?”

Het tweede fragment wat we keken was een aflevering van ‘Mijn laatste woorden’, een programma van de EO waarin mensen met een chronische ziekte afscheid nemen van hun omgeving. (Zie ook blz. 58 van TDG5)
In deze aflevering kwam Naomé Verweij naar voren, een jonge vrouw die op haar 17e te horen kreeg dat ze alvleesklierkanker had. Op haar 23e vind ze het tijd om afscheid te nemen en wil dit op haar eigen manier doen, ze wil een eigen boodschap achterlaten (“Love, peace and happiness!). Dit doet ze op verschillende manieren:
-Ze gaat naar de Ardennen met 16 vrienden om daar eens goed afscheid te nemen, haar laatste woorden te bedenken en nog even te genieten van elkaar.
Haar ouders zijn erg blij dat ze dit doet, Naomé‘s vader zegt dan ook:“Het is hartverwarmend wat de vriendengroep voor haar doet, dat zij dit regelen.” en:“Ik snap haar verzet tegen de afhankelijkheid.”
Ook Naomé is erg blij dat ze er toch, ondanks alles, nog even tussenuit kan. “Het is extra leuk om met mijn vrienden te zijn, door mijn ziekte ben ik veel op mijn ouders aangewezen, ik ben erg afhankelijk. Mijn ouders zie ik dus genoeg.”
Relaties veranderen door situaties van dit formaat, zegt ook zusje Hilde:“Eerst hadden Naomé en ik geen goede band, we zijn twee tegengestelden en we botsten enorm. Maar door de ziekte van Naomé zijn we meer naar elkaar toegetrokken, we hebben het leuk samen, en ik ben meer open.”
De vriendinnen van Naomé zijn het er allen over eens dat Naomé een boodschap wil meegeven na haar dood. Naomé heeft dan ook voor iedereen een cadeautje meegenomen naar de Ardennen; een kaars. Op deze manier heeft iedereen een soort nagedachtenis, iets om naar terug te kijken.
Naomé is zich niet meer de oude, maar hoopt dat anderen haar zullen onthouden als zoals ze was. “Ik ben niet het ongezonde lichaam.”
Eenmaal weer thuis is er nog een dagje uit georganiseerd voor Naomé. Ze gaan een dagje (per ambulance) naar de favoriete plek van Naomé; het strand, waar alle familie en vrienden wachten. Daar aangekomen wordt er een lied opgevoerd door haar zusje Hilde, wat ze zelf gecomponeerd heeft.
5 Maanden na de dood van Naomé Verweij komen een aantal vrienden en de familie bij elkaar om de videoboodschap, die Naomé in de Ardennen gemaakt heeft, te bekijken. De boodschap die Naomé meegeeft, bevat, naast een aantal persoonlijke berichten, ook de volgende belangrijke dingen:
-Laat je leven niet leiden door angsten.
-Leef bewust, je bent hier niet voor niets.
-Leer van je obstakels.
-Ga je dromen achterna. (Maak die wereldreis, nu je het nog kan, nu je nog gezond bent.)
-Geniet van het leven.
-Leef, maar wel bewust.
Iedereen is erg blij met deze video, op deze manier kunnen ze haar toch nog een beetje horen en zien.

Na dit fragment gingen we dit nog even bespreken in de klas. Er kwamen de volgende dingen naar voren:
-Kai:“Het is moeilijk om op die leeftijd alles voor je te laten doen en je te laten verzorgen. Ze wordt als het ware weer een kind. Maar ze gaat er wel goed mee om en ze groeit in het accepteren ervan.”
-De dood wordt geformuleerd als bevrijding, als oplossing (verlost van een ziek lichaam).

Lesverslag 26 maart 2010 Femke van der Meulen V5a

We zijn de les begonnen met de vraag wat de relatie tussen leven en dood is.
Uiteindelijk heeft Mr. Mathijssen ons op weg geholpen met de uitspraak:
‘De angst voor de dood is de motor van het leven.’
Hiermee wordt bedoeld dat als we niet dood zouden gaan, we ook weinig uit ons leven zouden halen. Het zou saai worden. De wetenschap dat je een keer dood gaat, dus dat het leven tijdelijk is, zorgt ervoor dat je probeert alles uit het leven te halen.
Een andere uitspraak van Mathijssen was:
‘Angst voor de dood kan verlammend werken.’ Bijvoorbeeld: Je dochter komt s’nachts maar niet thuis, je gaat je dan zorgen maken. Soms zo erg dat het verlammend werkt.

Hierna kwam er op het bord worm <-> god te staan. Volgens Dr. Becker (schrijver van het boek ‘ontkenning van de dood)  leidt je een prettig leven als je dat in balans kan houden. Met ‘worm’ wordt het besef van je sterfelijkheid bedoeld, en met ‘god’ het scheppen van je eigen bestaan.

We hebben een filmpje gekeken van Harrie Jekkers. De kern van het filmpje was dat het zonder de dood saai zou worden. Je zou alles dan al een keer gedaan hebben, er zouden oorlogen gevoerd worden voor de lol en de wereld zou te krap worden voor ál die mensen.
Ook hebben we een lied gehoord van Youp van ’t Hek. Het lied heet “Niemand weet hoe laat”  De kern van dit lied is dat de angst voor de dood hem doet genieten van iedere dag.

Hierna hebben we een interessante documentaire over bijna dood ervaringen gekeken. De vraag blijft steeds hoe het mogelijk is dat mensen dingen waarnemen zonder dat hun hersenen werken. Wetenschappelijk gezien zou dit niet mogelijk zijn.
Een aantal mensen met een bijna dood ervaring vertelde wat ze hadden meegemaakt. Hieronder staan een aantal dingen die werden waargenomen toen zij ‘dood’ gingen.
-  ervaren van intense vrede en waardering
-  prachtige tuin
-  heel fel licht
-  een tunnel van licht
-  mensen, familieleden en Bijbelse figuren
-  verbonden voelen met iedereen om je heen
-  op meerdere plekken tegelijk kunnen zijn
Ook vonden ze het allemaal jammer dat ze weer terug in hun lichaam moesten.
Een opvallend verhaal was dat van Pam Parnia. Zij had een bijna dood ervaring terwijl ze geopereerd werd, en dus aan allerlei apparaten lag. Ook had zij een uitreding van haar lichaam, ze zag zichzelf geopereerd worden, en kon het gesprek tussen de chirurg en de assistent horen.

Psycholoog Blackmore denkt dat de hersenen de bijna dood ervaring veroorzaken. Ze zegt dat het een illusie is dat mensen een uittreding van hun lichaam hebben. De ervaringen die mensen hebben worden volgens haar veroorzaakt door chemische stoffen die nawerken als je dood gaat. 

‘

Lesverslag vrijdag 12 maart 2010
Celine Mureau

Wij zijn bezig met het thema dood. Aan het eind van de vorige les waren we bij de enquête op bladzijde 49. Deze les gingen we daar gelijk op verder.
vraag 5:
- Michel: hij was bij het sterven van zijn opa. Hij vond dit fijn, want het voelde voor hem als een goede manier van afscheid nemen en het was een soort laatste familiereünie met zijn opa erbij.
- Shere: ze kon kiezen of ze naar Marokko zou gaan om bij haar opa te zijn die bijna doodging. Ze besloot uiteindelijk om niet te gaan.

vraag 6:
- Nina: ze is het gewend. In haar cultuur is de kist bij de begrafenis nog niet dicht, dus tijdens de kerkdienst staat de kist nog open. Voor haar is het raarder als de kist al dicht is, dus ze heeft er geen moeite mee.
- Dieter: toen zijn opa was overleden was hij nog niet zo oud, en zijn broertje was nog jonger. Zijn moeder had hen toch meegenomen terwijl zijn opa opgebaard lag. Zijn moeder had er toen heel veel kritiek over gekregen.
- Femke: Femke had het nodig om haar opa dood te zien om te beseffen dat hij echt dood was. Anders had ze het gevoel gehouden dat hij ieder moment weer terug zou kunnen komen.
- Loesje: ze sluit zich aan bij Femke. Ze had het ook nodig om te beseffen dat haar opa echt dood was.
Romy: haar oom lag thuis opgebaard. Terwijl hij daar lag bleven haar neefjes gewoon met haar oom stoeien, dus dat was wel aandoenlijk.
- Jilly: haar opa kon de laatste 10 jaar van zijn leven niet echt meer lopen, dus hij lag vrij veel in bed. Toen hij overleden was werd hij opgebaard met zijn soldatenuniform aan, dus dat was haar laatste beeld van hem. In dat laatste beeld zag hij er beter uit dan toen hij leefde, dus zij vond het fijn om dat als laatste beeld vast te houden.
- Kevin: hij had de keuze om terug naar Breda te gaan om bij het overlijden van iemand te zijn. Hij koos er uiteindelijk voor niet terug te gaan, zodat hij iets meer afleiding had. Achteraf heeft hij hier wel een beetje spijt van.

vraag7:
- Kai: cremeren is raar. Je bent ook als lichaam geboren, dus waarom zou je aan het eind van je leven niet als lichaam begraven worden?
- Hilde: toen haar tante overleed is ze gecremeerd en is de urn begraven om toch nog een gedenkplaats te hebben.
- Jilly: iedereen in haar familie is gecremeerd en de as verstrooid. Dan is je lichaam als het ware vrij, dan is je lichaam niet gebonden aan een vaste plek.

vraag8:
- Marit: als Marit een roze koek ziet, denkt ze aan de dood. Ze denkt dat het komt omdat ze het een keer over de dood heeft gehad terwijl ze een roze koek aan het eten was.
- Femke: soms realiseert ze zich dat ze doodgaat, als ze bijvoorbeeld iets in het nieuws heeft gehad denkt ze, oei, dat had ik ook kunnen zijn.
Kai: als er iets heel moois gebeurt, dan geniet je er extra van en als je dan beseft dat je zoiets nooit meer mee maakt, is het nog specialer.

Daarna kwamen er meerkeuze vragen en moest iedereen steeds zijn hand opsteken. De keuzes waren best wel verdeeld.

————————————————————————————————————————————————————————————————————————————-
3 maart 2010, Maarten Klaassen, V5b

Aan het begin van de les werd de volgende vraag gesteld : klopt het dominante perspectief voor jouw dagelijkse leven?.

Hierbij werden de volgende opmerkingen gegeven:
-  De dood is maar voor een dag volgens het dominante perspectief.
-  De rest van je leven veranderd als je met de dood te maken krijgt
-  Het is van persoon tot persoon hoe lang het duurt voordat je de dood van iemand achter de rug hebt.

Hierna hebben we de film “Death, trip of a lifetime” gekeken.

Als eerste hadden ze het over de Dodenacht. Hierbij gaat het erom dat de mensen de doden herdenken. Eerst komen de families op het kerkplein, waar de vaders de gebeden lezen. Naardat deze zijn voorgelezen wacht iedereen op de geesten van de doden.

Tijdens deze nacht worden de begraafplaatsen versierd en bewaakt. Naar deze nacht komen heel veel toeristen kijken, wat gerespecteerd wordt door de bevolking. Rond middernacht draagt de priester een nis op.

Vervolgens hadden ze het over de “precious gold mountain”  wat een begraafplaats en een pretpark is. Dit park is bedoeld om de mensen in te lichten over de dood. Er is een tunnel waarvan ze zeggen dat je daar een reis door het leven maakt. Dit zou je moeten helpen om de angst voor de dood van anderen en jezelf te overwinnen.

Hierna ging het over een klas op de basisschool die les kreeg over de dood. Ze moesten in deze les en grafschrift bedenken. Ze moestten opschrijven waaraan ze herinnerd wilden worden. De kinderen hadden hier geen moeite mee, ze voelen zich hierdoor zelfs prettiger.

Als laatste kwam de dood in film aanbod. In films is de manieren waarop mensen doodgaan overdreven. In je echte leven ga je niet doordat spectaculaire manieren dood. Dood gebeurt op de plaatsen waarvan je het niet verwacht.

Na het kijken van de film werden de volgende opmerkingen gegeven:
-  het les geven over dood in groep 7 is te vroeg, het maken van een grafsteen gaat te ver.
-  Beschadigt de kinderen
-  Als de opdracht was dat de kinderen alleen een reden moesten verzinnen hoe ze later herrinert wouden worden was dat beter geweest.
-  Voorbereiden op de dood van een ander had beter gekunt
-  Besteed maar een klein gedeelte aan je eigen dood
-  Je kunt de opdracht over het grafschrift beter alleen aan kinderen geven inteligenter zijn
-  Mensen hoeven niet per se altijd moeite te hebben met een afscheidsrede
-  De manier van doodgaan is voor iedereen anders, ook hoe iemand het liefst zou doodgaan is voor iedereen anders.

————————————————————————————————————————————————————————————————————————————-
Lesverslag Woensdag 24 Februari.
Willemijn Mattheij

We zaten nog maar net, of meneer Matthijssen gooide al meteen een stappenplan op het bord:

1) Wat is het dominante perspectief?
2) Wat zijn de alternatieven?
3) Wat is voor mij het beste perspectief?

Voor de rest hebben we niet erg veel met dit schema gedaan, dat komt vast later nog.

Na de melding dat als leerlingen problemen hebben met dit onderwerp ze eventueel buiten de klas, of zelfs aan een ander onderwerp kunnen werken, zijn we pas écht begonnen.

Carlijn riep al meteen: “Hoe kunnen we een dominant perspectief over de dood opstellen? Je gaat toch gewoon dood?”
En inderdaad, ben ik het mee eens.. Maar helaas ging deze les niet over de dood zelf, maar met het omgaan ervan van nabestaanden.

We moesten de teksten op bladzijde 46 lezen. Wat zouden we kunnen zeggen als deze teksten het dominante perspectief weergeven?

Volgens ons vertelt tekst A ons:
1) Dood is taboe
2) De dood is abnormaal en onverwacht
3) Mensen bereiden zich niet voor op eigen dood
4) Pornografie van de dood -> Hiermee wordt bedoeld dat de media ons alleen dramatische doden laat zien, terwijl het grootste gedeelte van de massa stil doodgaat. Doordat het zo opgefokt wordt, kunnen we dit makkelijk aan; we gaan er vanuit dat het ons toch niet overkomt.

Tekst B:
1) Dood moet je niet bij stilstaan
2) Dood lichaam is niet van belang
3) Dood is routine geworden
4) Men neemt geen tijd voor afscheid
5) er wordt geld verdient aan de dood
6) de dood is onpersoonlijk
7) Is dit specifiek voor Amsterdam?
8) Crematie is lopende band werk
9) Mensen verwerken liever zelf het verdriet, niet in het crematorium
10) wat betekenen mensen nog voor elkaar als ze maar 17 minuten afscheid nemen?
11) het ritueel is versimpeld
12) Sommigen hebben van te voren al afscheid genomen
13) Kunnen financiële zaken meetellen? Dus kunnen we hieruit opmaken dat de Amsterdamse bevolking minder geld tot z’n beschikking heeft voor een fatsoenlijke crematie?
Persoonlijk vind ik tekst B véél te kort om er iets over te zeggen. Al het bovenstaande kan waar zijn, maar er staan zowel positieve als negatieve perspectieven bij. Er hoeft maar één zin extra bij te staan waardoor de helft al afvalt.
Er was een kleine, afwijkend van het onderwerp, discussie over dat als je naar het dominante perspectief van NL wilt kijken, je dan niet naar Amsterdam moet kijken vanwege de multiculturaliteit. Die hebben allemaal hun eigen manier, en dus niet de Nederlandse, van omgaan met de dood. Maar aan de andere kant is die multiculturaliteit óók weer erg Nederlands.
Charissa stelde dat de dood geaccepteerd is als onderdeel van het leven, en dat het daarom misschien makkelijk is om te verwerken. Dit wou ik eigenlijk zelf ook zeggen, maar Charissa was me voor.
En alweer een discussie over een afwijkend onderwerp: Is het lichaam verbrand nog waardevol? Er werdt verwezen naar de oude Egyptenaren die ervoor zorgden dat hun doden verder konden leven in het hiernamaals door spullen (EN DUS NIET VERBRAND!!!!) mee te geven in het graf.
Mathijssen zei dat sommige mensen geloofden (bijvoorbeeld de Egyptenaren) dat het lichaam doorleefde, maar volgensmij versprak hij zich en bedoelde hij de ziel, niet het lichaam. Het lichaam is immers dood.

En toen gingen we verder met de teksten van bladzijde 46.

Tekst C
1) Rouw duurt langer dan de omgeving denkt.

In tekst C stond dat een nabestaande het niet leuk vond dat zijn omgeving, die eerst heel medelevend was, dat na een tijdje niet meer was. Hierop antwoordde Romy dat de omgeving in het begin inderdaad heel hulpzaam kan zijn, maar dat je op een gegeven moment zelf je verdriet moet verwerken. De omgeving kan niet de rest van je leven je handje vasthouden en zeggen dat het allemaal goedkomt. Ook hier ben ik het mee eens. Sommige mensen stellen zich, in mijn ogen, gewoon aan… Je geliefde komt niet terug als je blijft simmen. Ook wordt je leven er niet beter op. Bovendien is het gewoon vet irritant voor de mensen waar je dagelijks mee optrekt.
Tekst D1
1) Rouw is niet iets waarmee westerlingen worden opgevoed
2) Nabestaanden worden te weinig gesteund

Tekst D2
1) Later kun je spijt hebben, als je jezelf tijdens de afscheidsceremonie van een geliefde in een passieve rol plaatst. Anderen kunnen niet ruiken wat jij graag zou willen, hoe jij afscheid wil nemen.

Tekst D3
1) Je kan pas los laten als je goed afscheid neemt. Als je dingen achterhoud, blijf je daarmee rond lopen en kun je het dus nooit loslaten.
————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

Lesverslag vrijdag 5 maart 2010
Shere Nahari Santomé

We zijn bezig met het thema ‘de dood’ en allereerst kregen we het vervolg van het filmpje “Death: trip of a lifetime” te zien.

Belangrijke punten van de film waren:
-  Taiwan heeft een pretpark over de dood genaamd Precious Gold Mountain. De man die daar werkt noemt zich “Koning van de vreugde”.
-  In Seattle krijgen kinderen van een basisschool les in de dood. Daar leren ze hoe ze met de dood moeten omgaan en leren ze beseffen dat ze sterfelijk zijn.
-  Men is bang voor de dood omdat het iets onbekends is was een van de uitspraken die in de film gedaan werden
-  In een troma film gaan mensen dood aan kleine dingen (bv. Uitglijden over een banenschil wardoor vervolgens je ingewanden eruit vliegen)

Vervolgens begonnen we een discussie in de klas over de film, dit zijn een paar uitspraken die in de klas gedaan zijn.

Michel: “Kinderen horen zich niet met de dood bezig te houden, die horen nog te denken dat de wereld een grote bal met geluk is voor hun”

Meneer Mathijssen: “Dat een kind zijn eigen grafsteen kan maken duidt aan op grote volwassenheid”

Meneer Mathijssen: “Om je leven te leven moet je je bewustzijn van je sterfelijkheid”

Michel: “Je kunt kinderen niet voorbereiden op het rouwen, iedereen doet dat anders, er is niet één goede manier om te rouwen”

Marit: “Als je de dood leert respecteren, ga je het leven minder waarderen”

En uiteindelijk kwamen er 7 levenbeschouwelijke vragen naar voren:
1.  Moet de dood een grote rol spelen in je leven?
2.  Wat is het nut van de dood?
3.  Moet je je altijd bewust zijn van de dood?
4.  Moet er een grens zijn aan het nadenken over de dood?
5.  Wat betekent de dood voor mij?
6.  Als je meer nadenkt over de dood, ben je dan minder bang?
7.  Kun je je voorbereiden op de dood?
——————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————————

1. Wat houdt rouwen in?
2. Wat is een goed rouwproces?
3. In hoeverre ga ik met het rouwproces van een vriend mee?
4. Welke invloed heeft het overlijden op de nabestaanden?
5. Wat betekend de dood van de naaste voor je?

Daarna bespraken we de vragen op bladzijde 37 in het boekje.
Vraag 4. Ongeveer de helft van de klas.
Vraag 5. Twee. Robin: Het is alsof iemand gaat slapen. Niet akelig, gewoon.
Vraag 6. Mike: Raar. Ze leken nog op de mensen die ze waren.
Ravenna: Het leek of zijn ziel er uit was. Tegenstelling. Geen spijt.
Kris: Wel spijt. Beeld werd vervaagd. Confronterend. Gezicht vergeten. Had het misschien wel geweten wanneer hij niet was gegaan.
Robin: Bij een wel spijt bij de ander niet. Bij een auto-ongeluk is het natuurlijk veel anders dan wanneer iemand er heel vredig bij ligt.
Eva: Niet gegaan.
Vraag 7: Paulieke: Een hele leuke begrafenis. Het was echt een feest. Euthanasie. Het kan goed zijn, het was vredig, een mooie afsluiting.
Evelien: Kon er niet om huilen. Toen de kist in de grond ging begon het huilen. Dan realiseer je pas dat het echt over is. Groot verschil tussen een crematie en begrafenis. Voorkeur voor begraven.
Kris: heeft een andere crematie meegemaakt dan Evelien. Veel mooier aangekleed.
Vraag 8: Ongeveer de helft denkt er soms aan. 8 best vaak. Twee mensen hebben een onverschillig gevoel over de dood. Zeven mensen hebben een angstig gevoel. Negen mensen denken ‘godver’ bij de dood. Tien voelen er berusting bij.
Vraag 10: De meeste mensen willen herinnerd worden door hun persoonlijkheid.
vraag 11: Zes mensen met vrienden om hun heen. Best veel op een plotselinge en niet gewelddadige dood.
Vraag 12: Tien mensen uitgebreide begrafenis. Een in alle stilte. Zeven zoals mijn nabestaanden het willen. Vraag: mag je over je dood heen regeren? Robin vind dat het niet veel uit maakt wat er met hem gebeurd na zijn dood. Kris wel, hij wil zelf beslissen wat er met zijn lichaam gebeurd.
Zes mensen vinden het niet erg als er in hun lichaam gesneden gaat worden, ze willen best donor zijn.
vraag 13: Acht mensen geloven in iets na de dood. Negen mensen geloven dat de dood het definitieve einde is van het leven. Niemand dat alleen goede mensen verder leven na de dood. Evelien gelooft dat we volmaakt en eeuwig gelukkig bij God zijn.

Relatie, leven en dood

1. Wat is de relatie tussen leven en dood? (ballade)
Leven kan niet zonder de dood, er zou overbevolking komen.
Een eeuwig leven maakt het leven bovendien behoorlijk saai.
Is het eeuwige leven mogelijk op deze aarde?  Is het beter om sterfelijk te zijn? Als wij onsterfelijk zouden zijn is het met de seks gedaan?

2. Niemand weet hoe laat het is – Youp van ’t Hek
Leef elke dag alsof het je laatste uur is.
De angst voor de dood stimuleert hem tot het uiterste te leven.
Als we die angst niet zouden hebben zouden we later spijt krijgen van dingen die we niet hebben gedaan. Angst voor de dood is de motor van het leven.

Hoe ik er over denk: Ik ben het vooral eens met het laatste zinnetje ‘angst voor de dood is de motor van het leven’. Doordat je weet dat je dood gaat ga je dingen doen die je echt leuk vind en krijg je denk ik ook een soort doel in je leven. Ik ben niet bang voor de dood. Het hoort er gewoon bij, maar natuurlijk hoop ik wel dat de dood heel laat komt.
Ik wil het liefste begraven worden en ‘heel’ de grond in gaan. Ik wil liever dat er niet in mij word gesneden. Misschien is er helemaal niets na de dood maar het idee dat ik er mooi en vredig bij lig in mijn kist geeft me een beter gevoel dan dat ik helemaal geruïneerd ben. Waar en met welke mensen ik dood ga maakt me niet zo heel veel uit als ik maar vredig sterf. Niet door een ongeluk of hartinfarct.

Lesverslag woensdag 18 november, Steven van der Schoot, V5b

We hebben deze les alleen gekeken naar een documentaire, the truth about violence, die over agressie en geweld ging. Hierin proberen ze te achterhalen wat mensen drijft tot geweld.
In het begin word iemand die normaal nooit agressief is en geweld sterk afkeurt naar een dorp, waar op dat moment de Tinku gevierd word, gebracht. De Tinku is een oogstfeest waarbij veel gevochten word. De bedoeling is dan dat iemand een ander van de zelfde leeftijd uitdaagt om te gaan vechten. Niet alleen mannen, maar ook vrouwen en kinderen doen daar aan mee.
Hij moet uiteindelijk ook zelf een gevecht aangaan met iemand uit het dorp. aan het eind van het gevecht zegt hij dat hij het niet leuk vond om te doen, maar dat het toch wel een goed gevoel gaf toen de ander neer ging.
Volgens de begeleidster van het experiment, komt dat fijne gevoel voort onze uit aangeboren agressie. Door agressie vormt je lichaam dopamine wat een fijn gevoel oplevert. Sommige mensen kunnen zelfs verslaaft worden aan dopamine, die worden dan extreem gewelddadig.
Waarom de proefpersoon het vechten zelf niet leuk vond, komt omdat hem is aangeleerd impulsen te kunnen negeren. Kinderen kunnen vanaf 3 jaar oud hun brein zo ontwikkelen dat ze in staat zijn om prikkels (zoals agressie) te negeren. Hierdoor hebben ze wel de aangeboren agressie in zich, maar zijn ze niet meer gewelddadig.
De barrière die een agressie prikkel moet passeren, kan door verschillende factoren verkleint worden. Bijvoorbeeld door een auto ongeluk of door slaapgebrek. Ook dit word getest door de proefpersoon en dat wijst inderdaad uit dat slaapgebrek de proefpersoon gewelddadiger maakte.
Verder werd er nog wat verteld over het Milgram-experiment, maar dat hebben we niet af kunnen kijken want toen ging de bel.

Lesverslag dinsdag 7 oktober, Nathasja Verwoerdt

We begonnen ze les met een schema over het kwaad.
                             
                              KWAAD                 - Grote tegenspeler
                                                        - Niet te verslaan
Kan het kwaad verlost worden;                  - Kwaad; goed; kwaad
Is het ergens goed voor?

Daarna ging het over Mani en Pelagius, dit zijn hun kenmerken:

Mani                                        
- Duivel
- Dualisme: rijk van het goed en rijk van het  
  kwaad
- Schepping is in gevecht tussen goed en kwaad
- Erfzonde: de mens heeft het kwaad in zich voor
  hij het doet
- Kwaad wordt niet verlost
- Alleen Gods genade kan je verlossen

Pelagius
- De mens kan heil op eigen kracht verwerven
- Kwaad is toeval of een bijverschijnsel
- Kwaad zit niet in de natuur van de mens en is
  dus ook geen erfzonde
- Optimistisch: kwaad is aan het eind ook verlost

Na Mani en Pelagius gingen we artikel 3.2 lezen, dat ging over een Portugese schrijver genaamd José Saramago die een evangelie had geschreven. Het ging over God en de duivel, goed en kwaad.
Het belangrijkste stuk in het verhaal als Jezus 40 dagen vast. Hij stapt in een bootje en roeit in een dichte mist waar in het midden een lichtende plek is. Daar ziet hij God die hem duidelijk maakt dat Jezus zijn zoon is. Daarna komt de herder aangezwommen waar Jezus 4 jaar mee heeft opgetrokken, hij blijkt de duivel te zijn. God heeft een opdracht voor Jezus, hij krijgt de rol van martelaar en moet zo de leer van het geloof verspreiden. Dan doet de duivel een voorstel aan god: “Mijn voorstel is dat je me weer opneemt in de hemel waarbij het kwaad dat ik in het verleden begaan heb, vergeven wordt door het kwaad wat ik in de toekomst niet zal begaan, dat je mijn gehoorzaamheid aanvaardt en behoedt, net zoals in gelukkiger tijden dat ik een van je uitverkoren engelen was.”
God neemt het voorstel niet aan met de reden dat “het goede dat ik ben niet zou bestaan zonder het kwaad dat jij bent” en daardoor houdt het kwaad niet op en zal Jezus wel sterven.

Volgens Carlijn stond het artikel duidelijk voor Manicheïsme en dat klopte.

Daarna werd er gevraagd welke twee levensbeschouwelijke vragen in de tekst naar voren kwamen. Voor de eerste vraag kwam er al een behoorlijke discussie op gang die eigenlijk wel tot in het oneindige door kon gaan. De vraag was:

“Heeft het goede het kwaad nodig om te blijven bestaan?”

Waarop Carlijn zei: “Als het kwaad wegvalt dan kan je het goede nergens meer mee vergelijken”.
Willemijn vindt dat “je niet een tegenovergestelde nodig hebt om iets te hebben”.

De docent zei daarop: “Heb je ongeluk nodig om gelukkig te zijn?”

Daaruit volgden eigenlijk weer dezelfde argumenten:

Rob en Carlijn waren het eens over dat “Je denkt gelukkig te zijn omdat je weet dat er ongeluk is”

Omar zei nog: “Als het altijd slechter kan ben je altijd gelukkig” om dat argument te weerleggen.

Eigenlijk was het gewoon een oneindigende discussie met aan de ene kant:
Je hebt kwaad nodig om te weten wat goed is
En aan de andere kant:
Je hebt geen tegenovergestelde nodig om zeker van iets te zijn.

Eigenlijk ging het dus om de functie van het kwaad ten opzichte van het goede.

Aan de tweede levensbeschouwelijke vraag zijn we niet meer toe gekomen.

Lesverslag vrijdag 9 oktober. Fleur Pieters

De 1e helft van de les ging over blz 7 uit het blauwe boekje, 3.1. Meneer Mathijssen heeft het verschil tussen Mani en Pelagius uitgelegd. Hier is een korte samenvatting:
Mani: Men gelooft dat je niet alles in je eentje aankan, en er zijn 2 verschillende rijken. Het goede en het slechte rijk. De schepping is een strijdtoneel. En er is geloof in de erfzonde. (Dat je het kwaad al in je hebt vanaf je geboorte.)Het kwaad zit dus in de natuur van de mens. Het is een beetje de pessimistische stroming.
Pelagius: Men gelooft dat je wel alles zelf kan bereiken, en het kwaad is toeval. Het is een bijproduct. Men denkt dat het goede al en kwaad zal wegpoetsen. Er is geen erfzonde, en kwaad zit dus niet in de natuur van de mens.
De 2 stromingen zijn dus niet te combineren.

De 2e helft van de les ging over 3.2. Steffi, Houda, Manon en Tania hadden dit stukje gelezen en moesten de levensbeschouwelijke vraag hierbij stellen. Hier eerst een stukje samenvatting van de tekst: Het ging over het evangelie van Saramago. God en de duivel zijn tweelingbroers. De duivel wil een afspraak maken met God, die ervoor zou zorgen dat de duivel op zou houden met kwaad doen, en er dus alleen nog maar ‘‘het goede’’ zou bestaan. Maar God denkt dat het goede niet bestaat zonder het kwaad, en zegt nee. Oftewel: God is het kwaad geworden. Dit zijn de 2 vragen die eruit kwamen:
1. Heeft het goede het kwaad nodig om te bestaan?
2. Hoe rijm je het geloof in een goede God met het bestaan van het kwaad?

Joella: Goed kan kwaad worden, dus het heeft elkaar nodig.
Houda en Islam: Goed en kwaad is van elkaar afhankelijk. Zonder het kwaad is er geen goed en andersom.
Mr. Mathijssen: Je hebt de tegenstelling dus nodig??

De vragen bleven onbeantwoord, want de les was nu al afgelopen, maar aan het eind leek het merendeel van de klas erover eens te zijn dat het kwaad en het goede elkaar nodig hebben.

Donderdag 15 Oktober –  V5A – Jilly Voesenek

De les begon met een korte samenvatting van de vorige les waar de volgende levensbeschouwelijke vragen uit waren gekomen:
-  Heeft het goede het kwade nodig om te kunnen bestaan?
-  Hoe rijm je het geloof in een goede god met het bestaan van het kwaad?
Meneer Mathijssen was zeer geïnspireerd over de opmerking van Kevin waarin Kevin zei dat het kwade geen nut heeft maar wel zin dat hij deze opmerking ook nog even op het bord erbij schreef. Verder hoopte hij dat Kevin de rest van les niet meer met moeilijke opmerkingen zou komen.

Vervolgens mochten Jeffrey, Fenna, Laura en Marit voorin de klas gaan zitten om hun hoofdstuk te behandelen. Jeffrey vatte het grootste deel van het verhaal samen. Het hoofdstuk ging over een joodse man in een concentratiekamp, die daar verkracht werd door een andere man. In het kamp deed hij er alles aan om te overleven, zelfs ten koste van de levens van anderen, in één woord het survivelmoraal genoemd door meneer Mathijssen. Fenna kwam met de opmerking uit het hoofdstuk: ‘Eten of gegeten worden’, waarop Marit reageerde: ‘Zelf zou ik niet gedaan hebben wat hij heeft gedaan, maar ik kan wel begrijpen waarom hij het gedaan heeft’. Zelf vind ik niet dat je kan zeggen dat je niet zou doen wat hij zou doen. Ik denk dat je dat pas echt weet wanneer je zelf zoiets meemaakt en dat iedereen heel ver zou gaan om zijn eigen leven te beschermen, ook al is dit dan ten koste van anderen.

Na enkele opmerkingen uit de klas kwam de volgende levensbeschouwelijke vraag naar boven:
-  Mag ik de survivelmoraal gebruiken om te blijven leven?
Na een verdere discussie in de klas kwam meneer Mathijssen met de conclusie dat het survivelmoraal situatiegebonden is. Hier was iedereen over het algemeen wel mee eens. Hierna ontstond de discussie over of je kunt beslissen over de dood van iemand anders. Meneer Mathijssen vond van niet waardoor Kevin de vraag aan hem stelde: ‘Als er iemand dood moest wie zou u dan kiezen, uw dochter of een of andere zwerver?’ Hierop wist meneer Mathijssen niets te zeggen waardoor Kevin gelijk had en de discussie won.

Tenslotte kwam Renée nog met de opmerking: ‘Kwaad kan je niet negeren omdat je dan het goede ook negeert.’ Hier had iedereen weer een andere mening over. Wat mij het meeste opviel in de les is dat iedereen toch wel een andere kijk op het kwaad heeft, maar over één iets wel eens is: het goede kan niet voortbestaan zonder het kwade. Alleen meneer Mathijssen is het er niet mee eens, maar volgens mij doet hij dat meer om een discussie op te roepen dan dat hij daar zelf helemaal achter zijn stelling staat!

Vrijdag 16 oktober H5a Mike Vissers.

Deze week was ik aan de beurt om het lesverslag te maken.
We zijn bezig met hoofdstuk drie en iedereen moest 1 van de teksten voorbeiden. We waren in groepjes van 4 of 5 omdat er maar 6 teksten waren. Omstebeurt moesten we voor de klas komen om ons verhaal te doen, behalve ik want ik was de secretaris. We zijn niet aan alle teksten toegekomen maar tot en met 3.5

Een tweetal vragen die in het begin van de les naar voren kwamen zijn:
1. Kan het goede bestaan zonder het kwaad?
2. Hoe rijm je het geloof in een goede God met het bestaan van het kwaad?
Daarna gingen we verder over Frister.
Frister was een jood, hij bevrijdde zijn grootouders uit de ghetto.
Zelf was hij een concentratiekampgevangene. Iedereen in het concentratiekamp had een pet. Als je je pet kwijt was dan was je de pineut want dan werd je neergeschoten. Frister komt er achter dat zijn pet weg is en steelt van iemand anders een pet zodat hij niet dood gaat. De vraag die hier naar voren kwam was: Mag ik de survivalmoraal gebruiken om in leven te blijven?
Het merendeel van de klas was het hier mee eens, ikzelf ook. Beter iemand anders dood dan dat jij dood moet.

Leszek Kolakowski kwam in deze les ook naar voren. Hij was een poolse filosoof en oorspronkelijk een communist.
Hij ontdekte dat het marxisme, zoals dat beleefd en uitgewerkt werd in de Oost-Europese landen een dictoriaal systeem opleverde. Later werd hij anti-marxist.
Hij is een voorstander van het paradijsverhaal. Volgens hem kun je het kwaad niet uitroeien als je het niet serieus neemt. Ook is het kwaad volgens hem een menselijke fout. Met de 2e stelling was iedereen van de klas het eigenlijk wel eens. Je kunt als mens je keuzes maken en je weet zelf of het goed of kwaad is waarmee je bezig bent.
De truc van de duivel is: Hij laat de mens denken dat hij niet bestaat.
Vragen bij Kolakowski:
1. Is het kwaad uit te roeien?
Volgens Kolakowski is het kwaad niet uit te roeien.
2. Leidt Godgevoel automatisch tot kwaad?
3. Kun je in jezelf een fundament voor goed en kwaad vinden?
4. Kan het goede willen tot het kwade leiden?

REBECCA MULLER

Lesverslag 16 oktober ’09

José Saramago 3.2
1.  Heeft het goede, kwaad nodig om te kunnen bestaan?
2.  Hoe rijm je het geloof in een goede God met het bestaan van kwaad?

Deze vraag is moeilijk te beantwoorden voor mensen die geloven in een God. Een voorbeeld is het kwaad in de zin van het sterven van een dierbare.
9:55 uur: Meneer wordt weggeroepen door Margriet.

Het kwaad heeft het goede nodig, net als de tegenstelling tussen man en vrouw.
Hier wordt verder niet op ingegaan door de klas.

Roman Frister 3.3
Na enige verwarring komen Ruby& Islam voor de klas. Het verhaal dat zij gelezen hebben gaat over Frister en hij is een joodse tiener tijdens WO2. Hij is pools en het gaat erover, hoe hij het kamp overleeft. Zijn vader is een advocaat. Van zijn vader moet Frister blijven zoals hij was voor hij in het kamp kwam en zich niet overgeven aan het overlevingsinstinct. Hij mag niet ten kosten van anderen het kamp overleven. Frister is ook een atheïst.
Ruby & Islam: “Het kwaad helpt hem de oorlog te overleven”
Ruby & Islam vinden beiden dat hij tot Polarius hoort en de levensbeschouwelijke vraag die erbij hoort is; “Mag ik ten kosten van anderen er alles aan doen om zelf te overleven? –ook wel het survivalmoraal-
Manon: Vader zei toch juist dat hij géén survivalmoraal moest hanteren?
Ruby: Nee, maar dat deed Frister onderbewust. Hij is er niet bewust mee bezig om te overleven.
Dan denk ik: Hoe kun je nu niet bewust bezig zijn met overleven? Je WILT toch overleven? Dat wil je toch vanuit je eigen? Dat gebeurt niet zomaar, daar moet je voor werken en dingen voor over hebben, helemaal in zo’n kamp.
De conclusie die bij dit verhaal hoort: Jood krijgt brood van SS-er, neemt het aan en doordat hij brood in zijn mond heeft, kan hij niet schreeuwen wanneer hij wordt doodgeschoten.
De survivalmoraal van Frister heeft te maken met het voorval van de verkrachting waarbij hij een pet van iemand anders afpakt (die hij niet kent) waardoor er iemand zonder pet zit. Zonder pet wordt je doodgeschoten en die dood heeft Frister op zijn naam.
3.  Gelden dezelfde normen en waarden in vrede als in tijd van oorlog?
Ruby: Ik vind het geen kwaad, iedereen zou het in die situatie gedaan hebben. Hij had geen keuze en het is iets anders dan bij Sophie’s choice.
Manon: Hij had toch juist wel een keuze?
Ruby: Nee.
Hafsa: Frister mocht survivalmoraal hanteren maar niet ten kosten van anderen. Hij had net zo goed diegene zelf kunnen doorschieten.
Ik snap wat Hafsa bedoelt, maar ze verwoord het moeilijk. Een SS-er heeft de man zonder pet gedood maar eigenlijk was die man al dood, door de schuld van Frister. Hij had zijn pet immers afgepakt.
Meneer Mathijssen: Als we de survivalmoraal vertalen naar krediet crisis en iedereen uit deze klas zal het oneens zijn met doden.
Dit blijkt niet waar te zijn. Het wordt rumoerig in de klas en er klinken wel verschillende meningen;
Ruby: Met reden mag je ten kosten van anderen overleven. Sommige keuze’s zijn onverklaarbaar net als bij Sophie choice. Ze doen het met de goede bedoelingen.
Sterke uitspraak!
Hafsa: Oorlog of niet: je hebt het recht niet om iemand anders zijn leven te ontnemen, jij hebt diegene immers ook geen leven gegeven.

Er worden overeenkomsten geschetst tussen dieren en mensen. Maar dieren hebben geen gevoelens over goed & kwaad, ze doen alles instinctief.
Fleur: Er zit in ieder mens voor een bepaald niveau het overlevingsinstinct van dieren.
Meneer Mathijssen: Diegene die het survivalmoraal hanteert, heeft mensen nodig die geen survivalmoraal hanteren. Anders kan hij die survivalmoraal niet hanteren.
Kan dit niet gekoppeld worden aan de vraag; Heeft het goede, het kwaad nodig om te kunnen blijven bestaan? Met deze uitspraak lijkt het antwoord heel helder: Ja!

Steffi: De dood ontloop je.
Meneer Mathijssen: Maar tot welke prijs? Want als een uitgehongerde jood een kommetje soep voorgeschoteld krijgt, zal hij die misschien niet opeten omdat hij geen soep mag eten.
Steffi: (ze is het eens met het hanteren van Survivalmoraal. Iedereen probeert levens uit de oorlog te komen.
Meneer Mathijssen: De oorlog is pure pech. De nazi’s hebben gewonnen doordat Frister de survivalmoraal hanteert en dat is juist was de Nazi’s voor doel hadden.

Kolakowski 3.4
Seyma, Joella & Fleur.

Deze tekst is erg moeilijk en daarom worden er eerst enkele vragen
Gesteld. Na deze vragen begint het bespreken van de tekst.

Joella: De mens is zelf het kwaad. “Het enge van de mens is dat hij het kwaad niet serieus neemt” (deze zin haalt ze uit de tekst. )
10.40 uur; Willeke krijgt opdracht om powerpoint te maken.
Meneer Mathijssen: Je wordt als God als je eet van de boom, zegt de slang.

Het komt erop neer dat het misgaat als je de macht wil hebben over een sameleving.
Manon: Dus als je ergens boven wilt staan gaat het mis?
Meneer Mathijssen: Het lukt de mensen niet en het gevolg is dictatuur (kwaad!)

Enkele uitspraak uit de tekst van Kolakowski:
“Het kwaad zit in de mens”
“Mensen nemen het kwaad niet serieus”
“Het kwaad komt voort uit de machtshongerige mens”

Meneer Mathijssen: Als je het kwaad niet serieus neemt, pakt het je juist bij de strot.

4.  Moet je de werkelijkheid van het kwaad al dan niet serieus nemen?

De Moordenaar zit in ieder van ons.

Dik= Belangrijke harde uitspraak.
Onderstreept= Mijn visie en hoe ik erover denk.            Rebecca Muller.

De meneer had een aantal afscheidsbrieven aan ons gegeven. Ieder kreeg een andere brief en daar stelde hij dan een aantal kritische vragen. Er waren vier verschillende afscheidsbrieven.  Sommige afscheidsbrieven gingen over afscheid nemen van het Newman College maar andere gingen over een afscheidsbrief voordat je dood gaat.
De eerste brief ging over een brief voor Krista. In de brief werden de mooie momenten die ze heeft gehad met vrienden en vriendinnen omschreven. Er werd omschreven wat afscheid nemen voor de schrijfster/schrijver betekent. Op deze brief waren de meningen verdeeld. Zo vond Robin dat het een goede inhoud bevatte maar Evelien vond sommige gedeeltes wat overdreven omschreven.(de wereld vergaat niet).
De tweede afscheidsbrief ging over het afscheid nemen van het Newman. De inleiding begon over hoe deze leerling tot de schoolkeuze is gekomen, daarna vertelde hij wat voor leerling hij was. Toen we deze brief hadden , stelde de leraar ons de volgende vraag:
Zou je deze brieven voorlezen op de diploma-uitreiking?
Over deze vraag waar de meeste leerlingen het wel eens. De tekst bevatte geen leuke herinneringen of verhalen. De afscheidsbrief stelde meer het dagelijkse leven voor. Ik vond het ook geen mooie afscheidsbrief omdat ik het gevoel kreeg dat het een schooltijd was waar je geen leuke herinneringen aan hebt overgehouden.
De derde afscheidsbrief ging over het afscheid nemen van een zus. De momenten die het meest kenmerkend voor haar waren werden omschreven. Het werd zo een persoonlijke brief waar veel metaforen werden gebruikt.  Arlette vond dat de brief heel natuurlijk, eerlijk met gevoelens is omschreven.  Evelien vond dat ook en vond dat het kwam doordat er veel metaforen in het verhaal zaten. Robin vond dat de brief met puur karakter werd geschreven. Andere vonden metaforen niet mooi. Zo vond Ellen dat sommige alinea´s weg gelaten mochten worden en dat het overdreven werd verteld. Ik vond de afscheidsbrief een goede inhoud had ,omdat vooral de momenten werden omschreven waar de persoonlijkheid van de persoon naar voren komt.
Bij de laatste afscheidsbrief werd de overledene vaak vergeleken met een TV.
Het verhaal bevatte veel mooie poëtische opvattingen maar er werd teveel hetzelfde verteld. Veel leerlingen vonden het dan ook geen goede afscheidsbrief. Zo vonden Saar,Mischa en Robin dat het verhaal goed was maar er kwam teveel herhaling voor.  Ik vond dat sommige zinnen echt mooi waren geformuleerd ,maar je kon wel merken dat deze persoon niet meer kon verzinnen en dus maar ging herhalen.

De meneer stelde een aantal punten op waar een afscheidsbrief volgens ons uit moest bestaan. Die punten waren :
-  positieve/negatieve momenten
-  het moet niet te algemeen zijn maar persoonlijk
-  niet teveel herhaling in een afscheidsbrief

Aangetekend het eind van de les gingen we een film kijken: The Bucket List.
De volgende les keken we die film af.

Lesverslag 8/01/’10 - Ravenna Sanders H5a.

De les begon met goed nieuws, namelijk : er was een grote kans dat het filmverslag niet door ging! Wat nu volgens mij ook is gebeurd, was een mooi begin van de les.

Daarna gingen we kijken naar mijn laatste woorden waar Naomi afscheid ging nemen van haar vrienden in de Ardennen door middel van een vakantie. Daarna maakte ze een videoboodschap dat haar familieleden later na haar dood terug mochten kijken. Haar boodschap was onpersoonlijk en echt niet goed. Ik weet wel dat het moeilijk is, alleen het was zo voorgelezen en kon tegen iedereen gericht zijn.

Joost ; “Iedereen accepteerde haar dood, er was geen pijn meer.”
Paulieke : “Je accepteert je dood vanzelf als je ziek bent, haar boodschap was te onpersoonlijk en te algemeen, hij kon in principe aan een random persoon gericht zijn.”
Robin : “Raar, ze leeft toe naar het moment dat ze dood gaat. Je versterkt je banden met je vrienden, terwijl je weet dat ze dood gaat. Dat maakt het alleen maar moeilijker voor haar vrienden.”
Kris : “Haar ziekteperiode werd niet herinnerd, alleen hoe ze was voordat ze ziek werd, dus eigenlijk was de vakantie voor niks geweest. “
Evelien : “Des te meer je bij je vrienden en familie bent, des te beter het is voor je gemoedstoestand.”

(De klas was het overduidelijk niet met Robin eens)

Daarna keken we een filmpje van de All Stars. Dat was een afscheidsdienst van hun keeper.
Het filmpje over die afscheidsdienst was niet leuk, het was heel lomp en nietszeggend, ik vraag me ook af waarom hij dit had laten zien. Er zat geen boodschap achter en het was gewoon stom.
Helaas hadden we deze les niet veel gediscussierd, maar alleen twee filmpjes gekeken met commentaar erbij.

Vrijdag 8 januari 2010 - H5b Ruby Goos

Het thema kwaad is afgerond en we zijn begonnen aan een nieuw thema; dood.
We beginnen deze les met een toepasselijk film ‘Suzans story’. Het gaat over een vrouw van ongeveer 30 jaar. Zij lijdt eerst een fantastisch leventje als danseres samen met een vriendin. In die periode heeft ze een korte relatie met een biseksuele man. Pas een aantal jaar later ontdekt Suzi dat ze aids heeft, ze is dan samen met haar huidige man Vince waar ze inmiddels ook al een kind van heeft. Haar wereld stortte in elkaar, ze wist niet wat ze moest doen en ze voelde zich schuldig omdat ze het gevoel had alsof ze haar kindje en man had vermoord… Haar zoontje Troy bleek ook aids te hebben, haar man kwam steeds negatief uit de testen. Het blijkt zo te zijn dat aids moeilijker kan worden overgedragen van vrouw naar man als van man naar vrouw.
Nadat er aids werd geconstateerd bij Suzi ging zij snel achteruit. Het begon met trillen, daarna begon haar gehoor achteruit te gaan. Suzi voelde dat de ziekte niet alleen haar lichaam had aangetroffen maar ook haar hersenen.
‘Vrienden’ van Suzi en Troy laten plotseling niets meer van zich horen en ze doen alsof Suzi vervloekt is omdat ze aids heeft.
Suzi en haar familie weten dat Suzi zal sterven. Ze leert langzamerhand om te gaan met haar ziekte en ze verteld dat ze kleine dingetjes gaat waarderen zoals bijvoorbeeld de liefde die ze van haar zoontje ontvangt door middel van kusjes en knuffels. Suzi weet dat ze zal sterven en wanneer haar de vraag wordt gesteld of ze bang is voor de dood antwoord zij: ‘Ja’. Ze zegt er verder bij dat ze hoopt dat het pijnloos zal zijn en ze benadrukt de grote angst nogmaals.
Er komen familieleden van Suzi aan het woord, als eerste is dat het dochtertje van Vince, die hij uit een vorig huwelijk heeft.
Zij verteld dat ze erg trots is op haar vader, hij werkt hard voor zijn familie en verzorgd Suzi, Troy en haar goed. Ook al zijn Suzi en Troy beide ernstig ziek de sfeer in huis is erg goed en er worden veel grapjes gemaakt, ze zijn zelfs best gelukkig.
Daarna komt de oma van Troy aan het woord. Ze heeft de ziekte van Troy en Suzi geaccepteerd en maakt er het beste van, ze houdt net zoveel van hen als andere oma’s/moeders doen.
Betsy, de zus van Suzi moet er niet aan denken dat haar zus overlijdt, ze kan geen afscheid van haar nemen en heeft het er heel moeilijk mee,
Vince, Suzi’s man weet dat het niet anders kan, hij zal door moeten gaan met zijn leven zodra Suzi haar laatste adem heeft uitgeblazen. Hij hoopt er het beste voor te maken van Troy, door middel van behandelingen hoopt hij het leven van Troy te verlengen. Hij krijgt veel steun van zijn vrienden, waar hij heel blij mee is.

Suzi gaat heel ver achteruit, ze doet mee aan een nieuwe test (AZT). Er wordt een nieuw middel getest wat mogelijk mensen met aids zal gaan kunnen genezen.
Suzi praat Vince veel kracht in, ze zegt dat ze het beste van zichzelf aan hem heeft gegeven en ze weet dat hij het zonder haar gaat redden. Haar raadgeving over het leven is: Vergeven. En dat is iets wat zich altijd blijft herhalen in het hoofd van Vince.
Suzi vind het erg moeilijk om afscheid te nemen maar ze gelooft dat er na deze verschrikkelijk pijn iets beters en groters is. Ze zal daar op haar zoontje wachten tot het zijn tijd is, ze zal hem daar opvangen.

Suzi overlijdt 13 juni 1887.
Na deze film keken we nog een kort interview met Vince. Hij verteld hoe het met Troy gaat. Troy blijft bloedtransfusies krijgen en dat houdt hem in leven. Vince heeft het er zwaar mee en vraagt zich af waar Troy de kracht vandaan haalt om door te gaan. Hij vind het heel frustrerend en pijnlijk dat hij vrijwel niks kan doen voor diegene waar hij zoveel van houdt.
Troy overleed in +- 1993.

Na de film en het interview bespreken we ze.
De meneer wil graag weten wat je is opgevallen aan Suzi, hoe zij met alles omgaat.

Redouan vond het vreemd dat ‘vrienden’ haar in de steek lieten op het moment dat zij hen het meest nodig had. Hij heeft er totaal geen begrip voor.
Je komt er zo achter wie je echte vrienden zijn.

Mustafa vertelde dat hij erg veel waardering heeft voor de kracht van Vince, dat hij de vader en moeder rol op zich neemt.

Hafsa en Willeke raken in een discussie over de test waaraan Suzi mee doet. Volgens Hafsa is het belachelijk dat ze haar als proefkonijn gebruiken, Willeke vind het juist goed van Suzi omdat ze zo waarschijnlijk het leven van anderen wel kan redden.

Steffi doet de laatste uitspraak en sluit daar mee de les af. Ik ben het er voor 100% mee eens:
‘Suzi is een sterke vrouw, zij is degene die ondanks haar ziekte rekening houdt met alles en iedereen. Ik heb bewondering voor haar’

Woensdag 25 november - V5b - Gemma Schiphorst Preuper

De meneer begint de les met de vraag naar reacties op de film die we de week ervoor hadden gezien, ‘De waarheid over geweld’. Er valt een stilte. Een reactie Ook ik moet Zeggen dat ik zo snel niet ‘’ kon bedenken.
Carine begint dan maar met de opmerking DAT In bepaalde Omstandigheden het kwaad in iedereen zit. Wanneer deze meneer 60 uur op Moet passen twee baby’s sterven continu aan het huilen zijn, wordt je moe en raak je geïrriteerd. Dus het slaaptekort heeft Minstens zo veel Invloed op het aanwakkeren van Agressie. Ik denk Dat de baby Zelfs er maar weinig mee te maken hadden. Als wij in de klas ook 60 uur niet geslapen hadden, zou het er hetzelfde aan toegaan.

Vervolgens Krijgen we een uitleg over de visie van Dennen op het kwaad in de mens.
Krijgen we twee modellen.
Het eerste is het beest in de mens. Wij zijn een dier sterft een bescherming om Zich heen heeft gebouwd: ‘beschaving’. Het tweede model is de mens in het beest. We zijn een beest ontmoet Menselijke eigenschappen (zoals gehoorzaamheid, fantasie en creativiteit). Een normaal dier volgens de evolutie heeft in principe maar vier eigenschappen om te overleven: de vier F’s: vechten, vluchten, voeding, verdomme. Wij als mensen zouden dus tegen de evolutie ingaan.
De vraag aan de klas is: ‘Welke van de twee modellen spreekt jou aan, van jou is volgens De juiste?’. De Meeste kiezen voor de mens in het beest. Het beest ontmoet Menselijke eigenschappen. Maar waarom zouden wij dan zulke zinloze, tegen de evolutie ingaande eigenschappen hebben? Ik denk DAT DAT een groot deel te maken heeft met de ontwikkeling van het ‘imago’. De mens heeft tegenwoordig een imago. Ik denk DAT een dier Zich een stuk minder bekommert om zijn imago. Een dier heeft een minimaal imago, willen het heeft een minimale emotie. Ook acceptatie Belangrijk is een begrip. Wij accepteren eigenlijk nooit iets. Ik denk ook DAT wij dieren veel te hoog inschatten, ze zijn veel dommer dan wij denken.
Maurice noemt een voorbeeld over apen, die iets doen wat ook menselijk is: een groep gorilla’s die er op uitgaat om een willekeurige ander gorilla af te slachten. Zonder ENIGE Aanleiding. Waarom zouden ze dat gedaan hebben? Krijgen apen ook steeds meer Menselijke eigenschappen?
Khalid geeft als verklaring DAT dieren Een andere uiting van emotie hebben dan mensen, DAT het daarom de gorilla’s hebben gedaan.
Maar waarom hebben wij als mens Naast de vier F’s nog Zoveel overbodige, moeilijker makende emoties?
Omar zegt Plotseling DAT Hij het niet eens is met beide modellen, Omdat Hij niet in de evolutie gelooft. Hij gelooft in de schepping door God en de mens is niet uit de dieren ontstaan. Het Lijkt Alsof meneer Mathijssen deze reactie niet had verwacht en weet niet zo goed wat Hij moet zeggen.
Charissa zegt DAT we zonder deze modellen dus zouden uitsterven en Sevket neemt aan DAT wij deur ervaring handelen. Van het een komt het ander, alles reageert op elkaar.
Ik heb ooit gelezen DAT wij als mens onze hersenen in drie delen Kunnen zien. In het midden liggen de reptielen hersenen, daar omheen de zoogdierhersenen en als buitenste laag de mensenhersenen. Als wij een taart voor onze neus Krijgen zouden de reptielenhersenen denken: ‘Mmm lekker, een taart, helemaal opeten’. Omdat het lekker is. Nee De zoogdierhersenen deur ervaring zouden denken: ‘, de vorige keer DAT ik een hele taart op, Werd ik misselijk, Dus dat doe ik niet meer’ en de mensenhersenen zouden denken: ‘Nee, ik neem Hoogstens een klein stukje anders wordt ik dik . Je ziet Dus dat het Zich steeds meer uitbouwt en verder nadenken. Maar Alleen de mensen Hersenen zijn in staat vooruit te denken.

De visie van de New Age over het kwaad: Kwaad bestaat niet. Dus Hitler zit ook in de hemel!
- Kwaad bestaat niet
- De dingen zijn er
- Vanuit je Levensbeschouwelijke doe je altijd het goede (dus is het altijd een vergissing)
Maurice: ‘Omdat kwaad vanuit jezelf komt, is het voor jou altijd het goede. Omdat je er zelf beter van wordt, Omdat je een Doel Moet bereiken ‘.
Bewust kwaad bestaat dus eigenlijk niet. Je hebt altijd een Doel met ‘kwaad doen’, het is voor jou altijd goed.
Omar: ‘En als je nou onder druk van Moet iemand kwaad doen? “
Dan is het nog geen kwaad bewust, wil jij hebt het niet gedaan, jij wilde het niet bewust.

Hoe Moeten we dan omgaan met kwaad?
Pseudo-oplossingen: - het goede zit-suprieur in mezelf (ik ben goed, anderen niet)
        - Lijden aan lijden / kwaad (masochisme)
        - Zondebokmechanisme
V / d Berk: We Moeten het kwaad in onszelf accepteren, Dan kunnen we het ook in anderen accepteren.

Vrijdag 27 november - H5b - Willeke Lauwerijssen